Bestuurlijk mooi weer spelen in Amsterdam Oost

Onder het mom van lokale democratie en participatie voltrekken zich onder andere in Amsterdam-Oost een flink aantal veranderingen. Stadsdeelraden zijn afgeschaft en vervangen door bestuurscommissies die vooral een doorgeefluik zouden moeten zijn van wat de bewoners vinden. Tegelijkertijd zijn deze democratische instituten zodanig opgezet dat ze zelf haast niets meer te zeggen hebben, maar vooral uitvoerders zijn van gemeentelijk beleid. Ondertussen lijkt de SP aldaar met de VVD in bed te gaan. Wat is er aan de hand in Oost? 

Dit artikel is enkele weken geleden geschreven en verdwaald geraakt tussen andere bestanden. De inhoud is nog steeds op datum.

Als we bij het begin beginnen dan moeten we eerst kijken naar de bestuurscommissie die is ontstaan in Oost en hun bestuursakkoord. Er is geen oppositie en coalitie meer. Over dat laatste jubelde de kersverse bestuursvoorzitter Ivar Manuel in de meest recente uitgave van het lokale blaadje Dwars. Van de VVD tot de SP, iedereen zit in de commissie en heeft bijgedragen aan het bestuursakkoord. In de discussie rondom collegevorming in de centrale stad is er door een aantal partijen nog negatief gereageerd op voorstellen die zouden leiden tot al te brede coalitie met een grote meerderheid in de raad. Het gevaar zou dan zijn dat er te weinig oppositie zou zijn in de raad, terwijl oppositie een belangrijke rol speelt in het 'scherp' houden van de coalitie. Deze vlieger gaat kennelijk niet op in Oost. In andere stadsdelen zijn er wel als vanouds coalities en opposities ontstaan.

De bestuurscommissie zelf is positief over deze nieuwe ontwikkeling, die wordt gebracht als onderdeel van een soort van doorbraak die geforceerd wordt in de politiek. Wat even vergeten wordt is dat prominente Amsterdamse politici als Andrée van Es (Groenlinks) sterk hebben gepleit tegen het afschaffen van de stadsdelen. Vaak is het gegaan in de media over hoe 'lokale democratie' ten onder zou gaan als de stadsdelen afgeschaft zouden worden. Hoe het ook zij, nu de afschaffing van de stadsdelen nu eenmaal een feit is, is de democratie er kennelijk alleen maar sterker van geworden.

Ergens doet de deelname van links tot rechts op een cynische manier recht aan 'Oost'. Want wat is Oost? Is Oost dan een eenheid, een 'volk' of coherente groepering met bepaalde specifieke belangen? Oost loopt van IJburg tot de Oosterparkbuurt, van Java-eiland tot aan Watergraafsmeer en verder, deels tot over de Amstel. Oost is een samenraapsel van zeer verschillende buurten en tot voor kort bestond Oost zelfs uit verschillende stadsdelen. In Oost zijn rijke buurten, oude buurten, nieuwe buurten, arme buurten, witte buurten, veelkleurige buurten, veryupte buurten, noem maar op. Oost is niet zomaar veelzijdig: het is allesbehalve een coherente eenheid. De bestuurscommissie weerspiegelt dit.

Het bestuursakkoord is ook geen coherente tekst. Het is voor een deel bestuurlijk mooi weer spelen, voor een deel oud nieuws, voor een ander deel doet de bestuurscommissie uitspraken over beleidsterreinen waar zij tamelijk weinig over te zeggen heeft of grip op heeft. Ik ga een aantal stellingen af.

'Dit bestuur wil de achterstand verkleinen die veel jongeren in Oost op de arbeidsmarkt hebben'.

Dit is een loze belofte: dit is al sinds mensheugenis zogenaamd het beleid van de Amsterdamse politiek. De achterstand van grote groepen jongeren blijft. Concreet worden de plannen van de bestuurscommissie ook niet.

'Het stadsdeel zal zich inzetten voor een woningvoorraad die past bij wat de bewoners van Oost nodig hebben'.

Dit is à priori larie omdat 'Oost' geen eenduidige behoefte aan woningen heeft: het is immers geen eenheid. Bovendien verandert juist door woonbeleid de demografische samenstelling van Oost snel: werkers er uit, yuppen er in. Maar ook gaat dit voorbij aan het feit dat het stadsdeel bitter weinig te zeggen heeft over woonbeleid. Ook over het woonbeleid spuit de bestuurscommissie dus loze frasen.

In Oost gebeurt zeer veel qua woonbeleid. IJburg is opgespoten om er een yuppenparadijs op te bouwen. Ondertussen word veel te weinig geïnvesteerd in onderhoud van sociale huurwoningen in Oost. Het huidige bestuur gaat hier niet mee breken. Dit is een politiek die, hoe je het ook went of keert, mensen die al lang in de werkersbuurten van Oost wonen achterstelt en yuppen van buiten het stadsdeel naar Oost wilt trekken. Hoe je het went of keert, over Oost wordt woonpolitiek gemaakt die alles behalve 'voor de bewoners van Oost' is: het is gericht op mensen die nog niet in Oost wonen.

'Daarnaast willen we streven naar minder lange wachtlijsten voor een sociale huurwoning, meer koop en huur in het middensegment, geschikte woningen voor stadsgezinnen en goede woningen voor ouderen'.

Wie weet hoe de woningmarkt in Amsterdam werkt kan niet anders dan zich hard op afvragen hoe de bestuurscommissie dit voor elkaar denkt te krijgen. Dit stel bestuurders die net aan zeggenschap hebben over bloemperkjes willen zich inzetten voor minder lange wachtlijsten? Zelfs al zouden ze het menen, dan zou het ze niet lukken. Dit is dus ook al loze praat.

Het staat verder haaks op al het eerder gevoerde beleid in Oost. En let wel, ondanks al hype rondom de zogenaamde verandering in de stadsdeelkantoren, àlle partijen in Oost zitten in de bestuurscommissie en hebben bijgedragen aan het bestuursakkoord, dus ook de partijen die de afgelopen jaren het beleid hebben gemaakt. Gooien zij hun eigen beleid van de afgelopen jaren in de prullenmand? Neen.

Daarnaast is het belachelijk om te denken dat dit allemaal even geregeld gaat worden zonder een ambitieus stedelijk uitbreidingsplan. De woonvoorraad in Oost is beperkt en je kan eenvoudig weg niet èn meer koopwoningen èn meer sociale huur èn èn èn realiseren. Om het allemaal nog erger te maken zijn veel van de partijen die in Oost in het bestuur zitten landelijk verantwoordelijk voor maatregelen die de woonmarkt op slot hebben gegooid en huurders op absurde kosten jagen.

'Het stadsdeel moet het de ondernemers verder zo gemakkelijk mogelijk maken. Waar dat kan, willen we zorgen voor minder regels en bureaucratie'.

Dit soort opmerkingen zouden reden moeten zijn voor een SP om niet deel te nemen aan een coalitie. Wat wordt hier concreet mee bedoeld? 'Minder regels en bureaucratie' is hol liberaal populisme. Over welke regels hebben we het? Regels die werkers beschermen tegen bedrijven? Regels die het milieu beschermen tegen bedrijven? Regels die grote festivals uit parken houden? Regels hebben inhoud maar zijn de term 'regels' zelf is leeg. Tenzij je deze opmerking zo plat mogelijk interpreteert: 'alle ruimte voor ondernemers, geen bemoeienis met de vrije markt'.

Ik ga niet een exegese maken van het bestuursakkoord. Bekijk deze goedesamenvatting in enkele zinsneden op oost online en oordeel zelf. Zoals over de opmerking 'In Oost kan iedereen zichzelf zijn'. Alsof racisme en politierepressie slechts bestaat buiten Oost.

Alhoewel? Vooruit, nog één punt. Het belangrijkste punt.

'Hét speerpunt voor deze periode is om het bestuur dichter bij de bewoners te brengen'.

Laten we even beginnen bij de feiten. Op de leden die in de bestuurscommissie zijn gekomen is bij elkaar opgeteld 35.540 keer gestemd. Amsterdam Oost had in 2013 122.847 inwoners. Dat wilt zeggen dat, als we even uitgaan van een gelijkblijvend inwonertal, in totaal 87.307 mensen niet gestemd hebben. Amper één op de drie inwoners heeft op een lid van de bestuurscommissie gestemd. Het zou de bestuurscommissie sieren als ze genoeg realiteitszin aan de dag konden leggen om dit simpele feit te constateren: er is een enorm gat tussen het bestuur en de bevolking, juist op lokaal niveau. 'Hoe komt dat?' is de essentiële vervolgvraag. Zonder antwoord hierop kan het idee om het bestuur dichter bij de bewoners te brengen nooit meer zijn dan een vroom en obligaat voornemen.

Eén punt waarop het bestuur van Oost en 'de bewoners' mijlenver uit elkaar liggen is het Oosterpark. Dit is aangewezen als een nieuw festivalterrein. Het wilt nogal eens gebeuren dat de buurt om het park heen met veel overlast zit tijdens de opbouw, het festival zelf en tijdens de afbouw, maar dat ze vervolgens hun eigen park niet in kunnen. De buurt baalt hier al tamelijk lang van. Om deze lucratieve festivals meer ruimte te bieden wilt het stadsdeel de boel verbouwen en flink wat bomen kappen. In ieder geval het vorige bestuur had zo geen boodschap aan het protest van de bewoners die ook met acties hun mening duidelijk lieten blijken.

Nu lijkt het dus dat het nieuwe bestuur wèl luistert naar de omwonenden van het Oosterpark. Er is een akkoord gesloten met de Vereniging Vrienden van het Oosterpark. Grote besloten festivals worden geweerd uit het Oosterpark en verspreid over heel Oost. 25 procent minder bomen zullen gekapt worden. De Vereniging noemt dit een stap in de goede richting, maar is nog niet helemaal tevreden. Hoe dan ook lijkt Ivar Manuel hier zijn eerste democratische wapenfeit geboekt te hebben.

Alhoewel? Waarom ging Manuel hier mee akkoord? Omdat de Vereniging dreigde met een rechtszaak. Hier had het stadsdeel geen zin in. Het akkoord is handjeklap tussen de vereniging en het stadsdeel. De vereniging liet de rechtszaak vallen en Manuel zei toe dat er minder festivals zouden komen en er minder gekapt zou worden. Het is dus niet zo dat Manuel als rechtgeaarde democraat die het bestuur dichter bij de mensen wilt brengen à priori wilde luisteren naar de mensen. Daar was dreiging en actie voor nodig. Achteraf, let maar op, zal het wel zo gespind worden.

Verder mogen we nog wel even kritisch zijn op de vele bewonersinitiatieven die zogenaamd democratisch uit te grond worden gestampt in Oost, zoals de bekende Meevaart. In de troonrede werd de participatiemaatschappij al aangekondigd, die de (lang geleden teloor gegane) verzorgingsstaat vervangt. Deze participatiemaatschappij komt hier op neer: wat de overheid vroeger voor je deed, moet je nu zelf doen. Daar kan je dan wel een kleine tegemoetkoming voor krijgen, of voor gestraft worden, zoals als je ouders in huis neemt. Maar de kernopzet is dat burgers taken van de overheid overnemen en voor minder of voor nop gaan doen. Het is in de kern een lompe bezuinigingsmaatregel die extra werk en kosten betekent voor de werkende klasse.

Dit is in Oost al lang aan de gang. De Meevaart, een buurtcentrum waar allerlei initiatieven georganiseerd worden, is onderdeel van een poging de (tamelijk dysfunctionerende) welzijnsorganisaties te vervangen door initiatieven van burgers. In ruil hiervoor krijgen ze wat tegemoetkoming, het kan immers niet helemaal voor nop, en een beperkte zeggenschap. De uiteindelijke zeggenschap over wat gebeurd ligt nog steeds bij het stadsdeel, dat de subsidiekraan dicht kan draaien wanneer het hun blieft.

Het is niet vreemd dat veel bewoners gretig op deze ontwikkeling ingaan, moe als ze zijn van de eerdere welzijnsorganisaties. Het is ook alleen maar goed dat ze dingen voor hun buurt willen organiseren. Maar laten er geen illusies zijn over de intenties van het stadsdeel. De beperkte zeggenschap is niets anders dan wisselgeld voor het moeten uitvoeren van allerlei werk. Er zit geen werkelijke democratische intentie achter.

Wie dit allemaal zo beziet kan niet anders dan concluderen dan dat de kreet 'het bestuur dichter bij de mensen brengen' ofwel een loze kreet is, ofwel een rookgordijn voor rechts beleid.

Dichtbij.nl schreef 'Het akkoord zou nog niet definitief zijn omdat de bestuurscommissie van mening is dat de rol van bewoners en ondernemers uit het stadsdeel belangrijk is de invulling van het akkoord. Daarom is dichtbij.nl benieuwd wat er volgens jou nog in het bestuursakkoord moet komen te staan'. Dit is vreemd als we de burgerlijke logica volgen. Hiervoor zijn immers net toch verkiezingen geweest? Je kiest op een bepaalde partij met het idee dat hun beleid uitgevoerd gaat worden. Of werken die verkiezingen dan niet? Het achteraf online ophalen van punten voor het bestuursakkoord lijkt ook niet echt te werken. In de 46 dagen sinds de publicatie van dit artikel hebben in totaal 0 mensen gereageerd. Wellicht omdat de mensen heus niet zo dom zijn om te geloven dat het stadsdeel daadwerkelijk is geïnteresseerd in wat ze vinden.

Elders op Oost Online reageert iemand onder de naam Tiers Bakker op een publicatie over het bestuursakkoord op 8 april: 'niemand heeft zijn handtekening onder dit bestuursaccoord gezet. dit bestuursaccoord is niet meer of minder dan een startschot: uitgangspunt'. Tiers Bakker is de fractievoorzitter van de SP in de bestuurscommissie in Oost. Op de SP Oost website is hierover niets te vinden, ook in het Parool is hierover niets terug te vinden. Het is een wat zonderlinge post. Vreemd ook, aangezien haast iedere publicatie het wel degelijk heeft over een akkoord.

Het is maar te hopen dat deze 'Tiers Bakker' daadwerkelijk Tiers Bakker is en de SP zijn handtekening niet onder dit akkoord heeft gezet. 

Toevoeging 18 juni: Ondertussen is de Valreep, een van de meest bruisende plekken in de buurt, ontruimd. De bestuurscommissie gaat gewoon door waar eerder de stadsdeelsraad mee bezig was. De SP heeft nog steeds niet officieel ontkend akkoord te zijn gegaan met dit bestuursakkoord.

Stem SP, stem voor Nederland, stem voor onze middenklasse?

Ewout van den Berg, landelijk coördinator van de IS, schrijft waarom we zouden moeten stemmen op de SP. De stem-envelop op de mat roept bij mij weerzin op. 'Stem 22 mei!' Nee, liever niet eigenlijk. Tegelijkertijd weet iedereen dat stemverhoudingen er wel toe doen. Het is een kwestie van voors en tegens, en een wijze socialist denkt verder na dan zijn eerste weerzin bij het ontvangen van de stem-envelop. De Rode Lynx is alleen nog niet overtuigt van de SP-stem en legt uit waarom.

Ewout voert twee redenen aan waarom we zouden moeten stemmen op de SP. Het eerste punt is het klassieke punt over de socialistische partij in een parlement als volkstribuun. 'In de eerste plaats kan kritiek op het Europese project van de banken en belastingontduikende multinationals veel meer mensen bereiken wanneer dit gebeurt vanuit Brussel dan wanneer dit alleen gebeurt vanuit Den Haag.' De tweede reden is: als wij niet stemmen wordt Wilders&co groter. De SP is een 'alternatief voor racisten zoals Wilders'. Terecht stelt Ewout aan het eind dat werkelijke verandering komt van het opbouwen van de strijd op de werkvloer en een anti-racistisch links. Daar heb ik geen meningsverschil met hem. Van het belang van SP stemmen ben ik echter nog niet overtuigt. Er zijn namelijk nog een aantal andere overwegingen die je dient te maken.

Laten we eerst even kijken naar het argument van de socialistische parlementariër als volkstribuun. Ewout beweert dat het geluid van de SP een groter bereik heeft als het vanuit Brussel komt dan wanneer het slechts uit Den Haag zou komen. Dit punt klopt. Door in een europarlement te zitten geef je legitimiteit aan je eigen geluid, verschijn je vaker in de media, en dergelijke. De vraag is natuurlijk wat voor geluid dat is. Want wij gaan er gemakshalve even vanuit dat de SP het geluid van de werkvloer, van de strijd in Nederland tegen bezuinigingen, racisme etc. eventjes ook vanuit Europa laat horen. Maar het geluid van de SP over Europa en in Brussel verschilt wezenlijk van het geluid in Den Haag. Let goed op, deze kritiek is dus in de eerste plaats een kritiek op de SP in en over Europa.

Van het blog van SP Europarlementariër Dennis de Jong, 28 april 2014: 

‘Vijf jaar geleden kreeg ik van MKB-NL en de brancheorganisaties een boodschappenlijstje mee. Dat lijstje is bepalend geweest voor mijn activiteiten in het Europees Parlement. Vandaag laat ik me graag afrekenen, en hoop ik weer nieuwe wensen mee te krijgen. Het MKB wordt in Brussel veel te weinig gehoord, zeker als de belangen afwijken van die van de grote bedrijven’. De aanwezige MKB’ers waren onder de indruk van de geboekte resultaten en van de ernst die de SP maakt met het inlossen van concrete beloftes. De Jong: `Het is fantastisch dat de voorzitter van MKB-NL, Michaël van Straalen, de SP noemt als meest MKB-minded partij van Nederland. Dat schept echter ook verplichtingen: de volgende vijf jaar wil ik opnieuw bewijzen dat de SP geen lippendienst bewijst aan het MKB, maar echt werk maakt van de behartiging van hun belangen.’ Verder hoor ik tamelijk weinig over een 'neoliberaal Europa' bij de SP. Dat geluid is echt marginaal geworden.

Als ik zo vrij mag zijn dit even in klassiek marxistische termen te vatten, dan is de SP een partij die er trots op is het hardst op te komen voor deze middelgrote kapitalisten en kleinburgers uit de eigen natiestaat. Maargoed, deze kapitalisten en kleinburgers hebben natuurlijk niet bedrijven waar slechts robots staan. Er werken werkers. De SP kiest niet hun kant, maar de kant van hun uitbuiters, de kant van de kapitalisten. Nog erger, de SP kiest kant voor kapitalisten uit slechts de eigen natiestaat. Kan iemand mij op dit punt het verschil met het nationalistische liberalisme uitleggen? Het verschil met het socialisme is eenvoudig te duiden. Socialisme is sinds jaar en dag per definitie internationalistisch en is per definitie de politiek van de zelfbewuste werker. Het is dus niet de politiek van de nationalistische kapitalist. Met andere woorden, de SP is in Europa per definitie géén socialistische partij.

Dit wordt verder gestaafd door racistische en nationalistische retoriek waarvan ik mij afvraag of ik wel wil dat deze beter te horen is. De SP liep eerder met spandoeken zoals 'Ons antwoord op de crisis: minder Brussel'. 'Helaas doet ook de SP steeds meer concessies aan deze politiek die de democratie binnen de natiestaat verheerlijkt', schrijft Ewout. Dat is wel erg zwak geformuleerd. De SP verdedigd de natiestaat in al zijn smerige glorie. En wat ik de SP ook niet zal vergeven is hun uitspraken over een 'Polentsunami' (dixit Paul Ulenbelt), waarmee zij de VVD rechts inhaalden. Dit nationalisme en racisme speelt werkers tegen elkaar uit en is méér dan verwerpelijk: het is het tegendeel van wat een socialist zou moeten zeggen.

Ewout stelt vervolgens dat deze SP een alternatief kan zijn voor Wilders. Het bovenstaande overwegende stel ik vast dat de SP absoluut geen alternatief is voor Wilders. Als het gaat om nationalisme dat versterkt de SP het geluid van Wilders in Europa. Als het gaat om racisme dan hoop ik maar dat de SP zijn mond houdt, want als ze hun mond opentrekken dan komt er geregeld zulke racistische lulkoek uit die partij, zoals in het geval van Paul Ulenbelt, dat we hier helaas ook moeten stellen dat de SP het geluid van Wilders versterkt.

Daarmee verwijs ik beide argumenten van Ewout om SP te stemmen naar de prullenmand.

Vreemd genoeg geeft Ewout niet het inmiddels klassieke IS-argument om SP te stemmen. 'Een SP-overwinning op 12 september strooit zand in de machine van Rutte en creëert daarmee de mogelijkheden voor effectieve oppositie – in de Kamer, maar vooral ook op straat, in de bedrijven en op de universiteit, daar waar we democratie werkelijk vorm kunnen geven', schreef Max van Lingen, ook een kameraad, op 28 augustus 2012. De IS beargumenteert steevast dat we SP moeten stemmen omdat dat a) het linkse geluid in de varia representatieve instituten versterkt (zie Ewout) en b) het rechts moeilijker maakt om dingen door te drukken (zie Ewout) en wij, anderzijds, dingen eenvoudiger geregeld krijgen en c) een overwinning voor de SP geeft werkers zelfvertrouwen, een nederlaag voor de SP zorgt voor een deuk in dat zelfvertrouwen.

Het punt dat als de SP groot is in de tweede kamer, bijvoorbeeld, dat je dan dingen eerder geregeld krijgt met protesten is voor mij erg belangrijk. Dat merkte ik ook toen ik actief was bij de vluchtelingen. Steevast onze meest betrouwbare bondgenoot in de kamer was Sharon Gesthuizen van de SP. Als zij daar niet had gezeten had dat onze beweging enorm beknot. Als de SP en in dit geval ook Groenlinks kleiner was geweest in de kamer, dan had onze beweging minder druk uit kunnen oefenen op Teeven. Dit gelde ook voor toen ik nog actief was als student en menig universiteit bezette. Jasper van Dijk van de SP wilde altijd wel even langskomen en was als het ware een verlengstuk van ons in de kamer. Daar heb je wat aan als beweging. Dus als het gaat om de landelijke verkiezingen stem ik wel degelijk SP. De vraag is nu of dit argument opgaat voor de SP in Brussel. Ik denk het niet. Het Europarlement is immers een tamelijk zielig instituut in Europa en de besluiten worden niet hierdoor genomen. En het punt van volkstribuun heb ik eerder onderuit geschoffeld.

Rest nog het klassieke punt dat een SP overwinning werkers vertrouwen geeft etc. Hier heb ik een simpel antwoord op. Deze verkiezingen boeien mensen niet, de politiek uit het Europarlement volgt haast niemand (en zeker ik ook niet). Dat effect op het zelfvertrouwen zal dus minimaal zijn, wellicht is dat dan ook waarom Ewout dit argument achterwege laat.

Dan kan ik nu als laatst mij richten op het punt van überhaupt stemmen of niet. Ik stel vast dat het Europarlement een wassen neus is die op de EU geplakt is om het te voorzien van legitimiteit. Het is iets fundamenteel anders dan de tweede kamer. Het is een nep-parlement. Het is geenzins een volksvertegenwoordiging. De pro-EU lui willen dat je stemt. Het verleent hun namelijk legitimiteit die ze nodig hebben om door te gaan met hun project. Hoe lager de opkomst, hoe minder makkelijk zij dingen erdoorheen zullen kunnen drukken.

Wat is er gebeurd bij de lokale verkiezingen?

De lokale verkiezingen hadden tot effect dat lokaal enige koppen rolden, Wilders radicaliseerde en D66 kennelijk profiteerde van de woede tegen dit kabinet. Wat is er allemaal aan de hand?

Verkiezingen zijn politieke barometers. Ze kunnen ons inzicht geven in hoe de klasse er voor staat. Niet vaak zijn er momenten waarop haast iedere volwassene zich uit kan spreken. Het eerste is wat dan ook opvalt is dat veel mensen hebben gekozen zich niet te uit spreken. De uitslag was historisch laag met 50% opkomst. Dit laat verschillende, samenhangende dingen zien.

Het laat apathie en verslagenheid van de werkende klasse zien. Uitspraken als 'ze doen toch wel wat ze willen' en 'het is mijn pakkie an niet' vind je terug in de uitslag. Tel er bij op dat veel mensen van links tot rechts vaak stemmen zonder echt veel liefde en je moet tot de conclusie komen dat Nederlanders behoorlijk vervreemd zijn van de politiek. De parlementaire democratie is een van de grondslagen onder de legitimiteit van het kapitalisme in Nederland en de Nederlandse staat, maar de verkiezingen die de parlementaire democratie op hun beurt legitimeren worden gewantrouwd.

Het is lastig te zeggen wie er nu precies niet gestemd hebben, maar als we stellen dat mensen niet kiezen door gebrek aan vertrouwen en door vervreemding dan kunnen we wel bedenken dat dit die mensen zijn wiens vertrouwen is geschaad door het neoliberale beleid dat links en rechts uitvoeren.

Verder is het natuurlijk opvallend hoe hard de regeringspartijen VVD en PvdA, timide als ze reeds zijn, hebben verloren. Op hun bangigheid zal ik terugkomen. Met name de PvdA heeft een afstraffing gehad. We moeten hier blij mee zijn. Niet omdat we blij zijn met rechts aan de macht, maar om een andere reden. De sociaaldemocratie is niet langer de grootste in de grote steden. De PvdA is in het proces van het verliezen van hun status als machtspartij. Dit heeft consequenties voor hun algemene aantrekkingskracht, die zal verminderen. Het maakt hun ook minder relevant voor vakbonden, waarop de greep van de PvdA een groot en bijzonder vervelend is. Migrantenclubs en subsidieclubs zijn vaak verbonden met deze partij. De PvdA is een conservatieve kracht in Nederland en de achteruitgang van deze partij maakt de ruimte voor verzet groter.

Maar waar ging de winst dan heen? Met name naar rechtse partijen zoals D66, het CDA en lokale partijen die veelal concurreren met de VVD. Het is ook niet zo dat 'de regering' verloren heeft want eigenlijk bestaat de regering uit de PvdA, VVD en de 'constructieve oppositie', die ook regelmatig met PvdA en VVD onderhandelt. SGP, CU, GL en D66 staan dan weer dichter, dan weer wat verder van het kabinet. Van deze vier heeft de meest linkse verloren en de rechtse rest gewonnen. Van de officiele regeringspartijen heeft de linker veel meer verloren dan de rechter. Eén antwoord op deze kwestie is simpel. De rechtse stemmers krijgen waar voor hun geld, de linkse stemmers niet.

Waarom D66 gewonnen heeft is niet in één zin te beantwoorden. Voor een deel is het een beloning voor de campagne die D66 jarenlang bewust voert tegen bepaalde vormen van discriminatie, met name Wilders, om zichzelf hierop te profileren. Er was in de aanloop naar de verkiezingen een grote verwarring te merken onder de islamitische stemmers, nu de PvdA echt had afgedaan. Eigen partijtjes kwamen op, die soms wat succesvol waren zoals NIDA in Rotterdam, maar over het algemeen faalden. Kiezers verdwaalden op zoek naar iemand die het op zou nemen voor de moslims, en vonden Alexander Pechtold. Dit is een stap naar rechts, maar vermoedelijk kiezen zij niet D66 omdat ze het neoliberalisme zo kunnen waarderen. In Amsterdam weet D66 al langer ook radicale zwarten aan zich te binden zoals bijvoorbeeld Roy Ristie die prominent op de posters stond in Oost. Ook andere PvdA'ers en ook VVD'ers zijn overgestapt naar D66. Net als het CDA biedt D66 een meer geloofwaardig alternatief dat zegt: 'bezuinigingen ja, maar wel redelijk, niet links en verantwoordelijkheid nemen'. Mensen zijn ook gewoon de leugens van Samsom en de persoonlijkheid van Rutte zat en stappen over zonder zelf significant naar links of rechts te schuiven.

Dan stond natuurlijk Roemer te glunderen. Het is mooi dat de SP het lokaal beter heeft gedaan dan in 2010, maar het triomfantalisme mag wel wat minder. Sowieso heeft de SP inmiddels ook de nare trek over genomen van andere partijen die haast alle verkiezingsuitslagen wel in hun voordeel kunnen uitleggen. Zo bestendigt de leiding zichzelf en hun politieke lijn. Maar de SP had natuurlijk veel meer moeten winnen dan dat het heeft gewonnen. Het verlies van PvdA en Groenlinks weegt niet op tegen de winst van de SP. Er is absoluut geen sprake van een verschuiving naar links.

Het lijkt wel alsof de SP kostte wat het kost verkiezingen niet wilt winnen. Al tien jaar zijn SP campagnes zo apolitiek mogelijk. Posters hebben de tekst 'SP' of 'NU SP'. Je kan zo'n partij moeilijk serieus nemen. Dit jaar maakten zij zichzelf ook belachelijk door aan de gang te gaan met kleurplaten tegen kinderarmoede als onderdeel van de verkiezingscampagne. De voorbeelden zijn legio en beschamend. Als er dan ook geen strijd plaatsvind waarin de mensen wel de SP onder hun zien en de andere partijen aan de verkeerde kant van de lijn, hoe moet dan de werkende klasse leren dat ze SP moeten stemmen? En als er dan strijd plaatsvind dan is de SP vaak maar halfslachtig aanwezig. Toen VU werd bezet kwam ROOD niet meteen opdagen, want zij waren bezig met een narcistische verkiezings-PR-stunt. Typisch.

Daarnaast is de SP zodanig verrechtst dat er daadwerkelijk een electoraal gat links van de SP dreigt te vallen. Het moest ook bij mij van heel diep komen om SP te stemmen. Ik ben pas een paar dagen voor de verkiezingen overtuigt door Germen, die zei dat als ik niet SP zou stemmen dat ik de PvdA zou helpen. Dat wilde ik niet op mijn geweten hebben. In de aanloop naar de verkiezingen gaf de SP vol overtuiging aan de 'dirty work' van Rutte II te willen doen in Amsterdam en alle bezuinigingen braaf te willen uitvoeren onder het mom van 'het is beter als een socialist het doet', dixit Peter Kwint. Het zou dramatisch zijn als de SP mee gaat regeren in Amsterdam, juist nu er zulke harde bezuinigingen aankomen. Het zal links als geheel kwaad doen als de SP zulk openlijk klasseverraad pleegt.

Wilders wist de aandacht op zichzelf te vestigen met zijn uitspraken na de verkiezingen om zo te verhullen dat hij zelf weinig gewonnen had. Ik zal het hier niet te uitgebreid over hebben, gezien het volgende blok. Maar laat ik duidelijk zijn: als de PVV zichzelf niet op zo'n cruciaal moment een onmogelijke partner voor colleges had gemaakt, dan had extreem rechts zich wel degelijk institutioneel kunnen versterken. In Den Haag en Almere had Wilders heel goed kunnen gaan meeregeren. In Rotterdam kunnen we vooruitblikken reeds op het drama dat een coalitie van D66, Leefbaar en VVD zou opleveren. We mogen van geluk spreken als slechts in Rotterdam extreem rechts geïnstitutionaliseerd wordt.

Het kwam PvdA en VVD helemaal niet slecht uit dat na hun nederlaag het even ging over Wilders. Hier hebben ze dankbaar gebruik van gemaakt. Maar vrij snel na Wilders verschoof de aandacht alweer na Deurne. Het ging dus binnen een paar dagen over criminele marrokanen. Het geeft de racisten opnieuw vertrouwen, getuige van hoe vaak bijvoorbeeld kameraden 'minder minder' naar hun hoofd geslingerd kregen door automobilisten op de laatste VU colpo. Racisme en extreem rechts worden heel normaal. En inmiddels ligt het volgende neoliberale pakket weer op tafel: de pensioenen gaan op de schop en de volledige risico's van pensioenen wilt men schuiven in de schoenen van de pensioengerechtigden. Zo zie je hoe de media racisme gebruiken om Geert Wilders en de regering te beschermen ondanks hun zogenaamd kritische houding en onafhankelijke positie.

Verbroken verkiezingsbeloftes van de PvdA

In SP-blad Spanning staat een handig overzicht van de verbroken verkiezingsbeloftes van de PvdA. Goed om te memoriseren mocht je ooit nog iemand tegenkomen die overweegt op deze groep pathologische leugenaars te stemmen. Ik tik het hier even punten over, het staat nog niet op het internet. Interessant blad, die Spanning. Staan vaak erg behulpzame feiten en statistieken in. Soms staat er ook complete poep in, zoals over het milieu.

‘Steeds weer stemt de PvdA moties weg die zij op basis van het eigen verkiezingsprogramma eigenlijk zou moeten steunen’

PvdA: betere verdeling van welvaart onder werkend Nederland.

gestem:

            - geen verplichte werkvergunning Roemenen en Bulgaren (1)

            - tegen cao houden in de sociale werkvoorziening

            - tegen niet beperken hoogte en duur WW-uitkering (behoud expliciet in programma)

           

PvdA: aan banden leggen exorbitante bonussen en beloningen.

gestem:

            - tegen aan banden leggen beloningen bij staatsgesteunde banken

            - niet aanpakken verkapte bonussen NS

            - tegen verbieden van vertrekpremies (gouden handdrukken)

            - tegen het aan banden leggen van topinkomens

            - tegen ‘sterkste schouders en de zwaarste lasten laten dragen bij sparen en beleggen’

            - ABN Amro gaat 2015 naar de beurs (verkiezingsprogramma expliciet tegen)

PvdA: geen duurzame economie zonder investeringen in onderwijs, ook als financien tegenzitten

gestem:

            - tegen schrappen nullijn onderwijs (expliciet in campagne: schrappen nullijn)

            - tegen beperken schaalvergroting

            - tegen behoud OV-studentenkaart (programma: breidt OV-kaart uit naar MBO)

PvdA: gezondheidsverschillen tussen rijk en arm nemen toe, marktwerking bied geen oplossing.

gestem:

            - tegen niet vrijgeven aantal zorginstellingen aan markt

            - tegen aanpassen eigen risico ter voorkomen van financieel zorgmijden

PvdA: geen kernwapens, geen JSF.

gestem:

            - Voor mogelijk gebruik van kernwapens en behoud opslag

           

PvdA: eenzijdige bezuinigingsagenda is failliet. Investeren.

            - bezuinigt miljarden

Let wel: het programma van de PvdA was al rechts.

(1) zo is het dan weer wel met de SP, die kennelijk graag discrimineert tussen een Fransman en een Roemeen.

Studentenraadverkiezingen in één zin uitgelegd

Waarom zou je moeten stemmen tijdens de studentenraadverkiezingen op de uva? De kiescommissie legt het uit...De waarde van democratie

Uiteindelijk is de raad er dus voor jou, om te zorgen dat de kwaliteit van onderwijs gegarandeerd blijft en de student niet de dupe wordt van bezuinigingen en slecht beleid. Jij bent die student, jij bent die achterban; je stem is van het uiterst belang voor onze legitimiteit en slagvaardigheid. Kijk op onze site (www.studentenraad.nl/fgw) en Facebookpagina (www.facebook.com/fsr.fgw) voor dagelijkse verkiezingsupdates.

Het eerste deel van de uitspraak is aantoonbaar kul, want de studentenraad heeft geen bal te zeggen over bezuinigingen en kwaliteit. Het tweede deel van de uitspraak is bijzonder interessant en geeft iets diepers weer. Wij moeten op komen dagen om hun legitimiteit te verlenen. Geen stem, geen legitimiteit. Aldus: niet stemmen. Weg met de farce die studentendemocratie heet.

Waarom was de Sociale Woestijn actie niet interessant genoeg voor het nieuws?

Wat valt nu te zeggen over de FNV acties vandaag? Zelden haalt een ‘landelijke actiedag’ van de FNV het nieuws niet. Begin juni, toen de actie werd aangekondigd, kreeg ik het idee dat er een echte actie zou zijn, die het begin zou worden van een groter protest. Dit is dan ook wat de vakbond toen zei. Ik zou haast zeggen, kwam ik mooi van een koude kermis thuis, maar daarvoor was het te mooi weer. Daarmee is ook alles gezegd. Nog nooit heb ik zo’n tamme vakbondsactie gezien.

Laten we beginnen met het positieve nieuws. Ton Heerts, interim-voorzitter van De Nieuwe Vakbond, is een veel betere spreker dan Agnes Jongerius. Hij weet namelijk zijn stem te verheffen en zinnen danig op te bouwen dat er een zeker crescendo in zit, ook al is de inhoud eigenlijk slappe hap. Dus dat je het idee heb dat de man een idee heeft en wat wil; iemand die een massa een beetje op kan zwepen. Agnes was altijd vreselijk om aan te horen, dat stemmetje door haar neus, dat is niet te persifleren, het ìs al een persiflage. Maar Agnes was tenminste dan nog voorzitter van FNV. Heerts is voorzitter van een ‘bond’ waar nog niemand bij is aangesloten. Niemand heeft ‘m gekozen; hij is tot bobo geridderd door de polderelite. Dus in de beste man herkende ik me ook niet zo.

Even een paar maanden terug naar toen de actie werd aangekondigd. Dit is uit de originele oproep:

Om met elkaar te laten zien dat we deze maatregelen afwijzen. Vele vakbondsleden zijn woedend en roepen terecht om acties. Wij moeten nu ook echt in actie komen. Laat zaterdag 8 september het begin zijn van een breed verzet tegen de verslechteringen die op ons afkomen. De vakbeweging laat zijn tanden zien!

De vakbeweging laat zijn tanden zien dus. Indertijddacht ook ik dat het nog heel wat zou worden. Dit is er toch even bij gezet omdat velen het idee hadden dat de vakbeweging haast tandeloos was geworden. Maar waren die tanden dan vandaag? In ieder geval heb ik er geen in Amsterdam gezien. Over Eindhoven, Schiedam heb ik nog niet veel gehoord.

Laten we het positief proberen te bekijken. Van een afstandje hoorde ik Heerts het podium opkomen. Hij probeerde een introductie te maken, maar werd onderbroken. Poging twee; weer onderbroken. ‘Nee Ton’, zei een dame met een mooi Surinaams accent, ‘jij gaat nu niet spreken. Eerst gaan zij [het publiek] spreken. Daarna mag jij. Vandaag is niet voor de bobo’s. Jij bent de enige bobo die hier is’. Ik kan m’n oren niet geloven: wordt nu Ton Heerts op z’n nummer gezet? Prachtig! Vervolgens hield de dame, ik stond nog steeds ver van het podium, een prima verhaal. Ze vergeleek de Koendoes-vijf met wat een Koendoe betekent in het Sranantongo. Een etterende, smerige puist of wond, waar je aan dood kan gaan.

Maar Heerts was niet op z’n nummer gezet. Het bleek een act, de dame was een cabaretier. Dom. Ook de Rode Lynx is geregeld naïef. Vervolgens waren dus inderdaad de leden aan het woord. Er was een grote tent met daarin debat, en op het amper gevulde manifestatieterrein stonden ‘zeepkisten’ (wijnkisten met een frisdrankkrat erin, waarom zo moeilijk?), waar men over verschillende onderwerpen kon gaan discussiëren. Aangezien ik nog bezig ben met het positief bekijken, eerst dit: het was verfrissend dat je zowaar een gesprek kon voeren.

Normaal blaast de vakbond alles omver met de geluidsinstallaties tijdens manifestaties. Òf een bobo staat met de duizenden Watt’s in de oren te schreeuwen, òf een belabberd muziek maakt het gesprek onmogelijk. Zodat het podium en het officiële deel alle aandacht heeft. Het resultaat wat dat je inderdaad veel mensen zag praten. Ik heb ook veel interessante mensen gesproken en kon lekker bezig zijn met het campagne materiaal van haal het geld waar het zit, dat gretig aftrok vond. ‘Als je het een toffe poster vindt, misschien wil je er een paar voor in de kantine?’ ‘Ik ben net ontslagen…’ Maar alsnog kon het wel in z’n oude kantine komen. Veel geleerd ook weer vandaag en misschien dat mensen wat hebben aan de praatjes die de Internationale Socialisten en de andere activisten met hun gemaakt hebben. Er werd goede zaken gedaan, mensen stonden open voor een goed gesprek. Ook de mensen van de Anarchistische Groep Amsterdam hebben een goede dag gehad, vertelden ze me.

Maar ok, we hebben we nu positief bekeken. Het is dus een informatiebijeenkomst! Op de dag dat iedereen die maar vaag iets te maken heeft met een politieke partij loopt te flyeren in het land en zoveel mogelijk kiezers bij de neus probeert te nemen, laat de vakbond haar TANDEN zien door een informatiebijeenkomst te houden?!?! Geen wonder dat het niet in het nieuws kwam: het was gewoon amper nieuwswaardig. De zoveelste bijeenkomst waar geluld wordt en informatieblaadjes en zinloze speeltjes worden uitgedeeld. De actie is een fractie van een seconde in het nieuws geweest: op het acht uur journaal zag men Roemer een SP spandoek tekenen. Dat was het! En ik ben ook niet achterlijk, ik loop al langer mee. Zo vaak heb ik van de bond gehoord dat voorafgaand aan de ‘actiecampagne’ er een ‘informatietraject’ moest komen. Zo ook rond 65 blijf 65. Nou dat hebben we geweten. Wat een halfslachtige en lafhartige campagne was dat! Als dit de tanden laten zien is, dan ga ik ze maar een kunstgebit aanschaffen!

De waarheid is dat de polderelite gewoon geen goede actie wilde. Kaderleden hadden de acties afgedwongen en waren aan de slag gegaan met het organiseren van stakingen in Rotterdam vlak voor de verkiezingen. Vervolgens heeft de polderelite z’n stinkende best gedaan de actie klein te houden. Als het niet aan een goed aantal toegewijde vakbondsleden aan de basis had gelegen was er niet één flyertje uitgedeeld. Goed deel van de opkomst kwam van georganiseerde werkplekken die met z’n allen naar de bijeenkomsten gingen, zoals de supermarkt-distributie-centra’s. Op de Sociale Woestijn posters die de vakbond door heel het land heeft laten ophangen werd de actie niet eens genoemd! Dat had de moeite toch niet geweest, gewoon één zinnetje op hun duizenden levensgrote reclameposters? Ze wilden het niet. En de Rotterdammers mochten niet staken. Hiervoor is natuurlijk weer een mooi excuus gevonden, zoals er altijd een mooi excuus is. De polderelite wil gewoon de achterban stil houden om rustig een nieuw sociaal akkoordje te kunnen sluiten en verder te kunnen gaan met hun polderproject ‘De Nieuwe Vakbond’.

Want tussen de regels van het welkome gebulder van Heerts in Amsterdam viel precies te horen wat hun plan is. ‘Als jullie doorgaan met deze plannen dan komt de bond niet meer terug naar Den Haag!’ schreeuwde Heerts. Handen af van ontslagbescherming, zei hij. Maar wacht even, wat zegt hij nou? Dit is wat hij zegt. Als jullie zo gemeen doen dan willen we niet meer verder meepraten in Den Haag over het vormgeven van de bezuinigingen en verslechteringen. Dan doen we niet meer mee. Wat een dreigement! Even te vergelijking: wat denken de leden? ‘Als jullie doorgaan met deze plannen dan gaat de boel PLAT!’ Wat denkt de polderelite? ‘Als jullie doorgaan met de plannen dan mogen jullie in je eentje vergaderen. Mark, ik kom je dan niet meer je koffie inschenken, hoor je dat!’

Halverwege de actie gingen de schoonmakers weg. Ze verveelden zich. Het zegt genoeg. Ik geef ze groot gelijk. Ze waren de enige die leuzen hadden geschreeuwd.

Maar de boel is niet verloren en we blijven trouw lid van FNV. Want de vakbondskaderleden hebben deze acties afgedwongen. De bobo’s namen ons uiteindelijk bij de neus. Blij zullen de kaders hier niet mee zijn en zeker weten zullen er nieuwe pogingen komen om acties op te zetten. Daar heb ik vertrouwen in. En in Rotterdam zal er alsnog een werkonderbreking zijn. In Amsterdam wordt gestaakt in de thuiszorg. Ergens zijn juist de truukjes die de polderelite uithaalt een reden tot vertrouwen. Want ze halen deze alleen maar uit omdat anders misschien de Nederlandse werkers op zouden staan en werkelijk Mark Rutte met pek en veren de stad uit zouden dragen, zoals op de betere Sociale Woestijn poster te zien was. Mijn vertrouwen in de werkers en de vakbondskaders is ongeschonden. En ik roep iedereen op: geef nooit je vertrouwen in elkaar op. Werkers hebben alleen elkaar, wij moeten het voor elkaar doen. Niemand gaat het voor ons doen. Houdt moed!

Verkiezingspollenallergie

Last van tranende ogen en gesnotter? Een gevoel van verkoudheid, ook al is het midden augustus? D.R. Lynx weet waar u last van heeft: acute verkiezingspollenallergie. Mijn advies? Probeer zoveel mogelijk het inhoudsloze gegooi met verzonnen zetelaantallen en fictieve coalities te mijden, en neem dagelijks een frisse duik als het kan. Ja, het is dit jaar goed raak. Nog voor dat het verkiezingsallergieseizoen goed is begonnen, hebben Maurice de Hond&co met hun haast dagelijkse pollen de aandacht van heel Nederland op hun gevestigd. Een vraag die hun niet bezighoudt, is wat die verkiezingen dan betekenen voor de werkenden in dit land. 

Eigenlijk was het idee hier met iets meer analyse een beetje tegengif te geven voor de stroom redelijk inhoudsloze zetelaantallen die de verschillende pollbureaus produceren. Een goedkope sneer naar Maurice de Hond kan ik echter niet laten. Wat een aap. Is dit de man die precies analyseert hoe de Nederlander denkt? Eind vorige eeuw adviseerde hij ons massaal in de Nieuwe Economie te stappen. Het was de tijd dat een gemiddeld gebakken lucht bedrijfje, dat nooit winst had gemaakt, enorme kapitalen kon aantrekken. Maurice de Hond had prachtige gouden bergen voorspeld. Daartoe richtte hij met anderen een investeringsbedrijf op, Newconomy. 

De bomen groeiden tot in de hemel, totdat rond het klappen van de internetbel in 2000 over Maurice z’n bedrijfje bekend werd dat het creatief was gaan boekhouden. Einde verhaal, Maurice de laan uitgestuurd. En dan laatst was hij op TV, hij was bezig met een supermoderne school vernoemd naar Steve Jobs, waar kinderen de godganse dag achter een computer zouden gaan zitten. Anders laten we kinderen weer eens kinderen zijn, ofzo. Kortom, Maurice de Hond is een aap, maar dankzij onze onvolprezen media, mogen we de hele tijd naar zijn gebeuzel luisteren.

Vertrouw mij, ik ben Maurice?

Maar even terug naar het begin. Al die cijfertjes die de pollgoden produceren zijn een ding an sich geworden. Ze worden aanbeden: de zetelaantallen van Maurice de Hond zijn de wil van het volk. Dat is best storend, op z’n zachts gezegd. Met onze huidige ‘democratie’ is redelijk wat mis, om te beginnen dat we slechts om de vier jaar om onze mening worden gevraagd. De Hond meent hier een corrigerende rol in te kunnen spelen. Echter, hij en de zijnen zijn commerciële beunhazen met een anti-wetenschappelijke methodiek. Wat dit betreft kunnen we hen dus gewoon niet vertrouwen, en is het eerder een bedreiging dan een aanwinst. Sowieso; commercie die de wil van het volk meet? WTF?!

Bovendien wordt net gedaan alsof de verkiezingen allesbepalend zijn. Dat is niet zo. De zetelaantallen zeggen ook niet alles over de steun van kiezers voor de respectieve partijen. Zo had de PvdA jarenlang de bonus dat ze de grootste waren, waardoor mensen PvdA geregeld stemden om rechts uit het zadel te wippen. Wilders had de vorige twee verkiezingen  voor een belangrijk deel de tegenstem. Veel mensen die het bepaald niet eens waren met wat hij dacht, of überhaubt wist wat dat was, stemden op hem. 

Wat veel belangrijker is, is hoe werkers al dan wel of niet  opkomen voor hun rechten. De richting van de politiek en het land wordt namelijk bepaald door de eeuwige touwtrekwedstrijd tussen werkers en bazen. De meeste interessante vraag is dan ook wat de verkiezingen betekenen voor de sociale strijd. Een overwinning van een grote linkse partij heeft echter geen duidelijke van te voren bepaalbare uitkomst op de strijd. Verschillende dingen spelen op hetzelfde moment, laten we ze overwegen.

Als de SP wint kan dat werkers, studenten ed. het gevoel geven dat verandering en vooruitgang mogelijk is, en hen zo vertrouwen geven om ook op de werkvloer en op straat aan de slag te gaan voor vooruitgang. Maar net zo goed kan men dan gaan wachten tot de SP het in Den Haag wel voor hen gaat regelen. Driekwart van de stemmen lijkt echter te gaan naar partijen als de PvdA en rechts daarvan, oftewel, bezuinigingspartijen. Wat dan als de SP niet in de regering komt? Teleurstelling, omdat het toch niet blijkt te kunnen, weg hoop? Of gaan ze een harde oppositie voeren die de strijd aanjaagt? En wat dan als ze wel in de regering komen? Een SP die rechts beleid uitvoert zou desastreus zijn; het enige landelijk herkenbare teken van echt links zou dan ten overstaan van de werkenden verraad plegen. Lokaal regeert de SP al mee en heeft bepaald niet altijd fris links beleid uitgevoerd.  En links beleid? Met wie dan, de PvdA? Dat zijn niet eens lafhartige reformisten meer; het zijn stomweg sociaalliberalen. Bovendien, naast rechts zijn ze inmiddels ook gewoon klein. Het is kortom, een duvels probleem. Voor alles valt wel het tegendeel te noemen. Maar toch is dit de relevante vraag.

Twee voorbeelden. Het meeste recente voorbeeld dateert van 2006. Toen won de SP ook en kreeg 25 zetels. Ze kwamen niet in de regering, wat tot desillusie onder de werkenden leidde. Tegelijkertijd zat de PvdA in de regering, en wilde de SP niet te hard oppositie voeren, uit angst dezelfde PvdA als toekomstige coalitiepartner teveel in het harnas te jagen. Het resultaat was – kort door de bocht - een vleugellamme SP, wat zeker heeft bijgedragen aan de algemene neergang van de strijd in dit land.

Het tweede voorbeeld dateert van rond de zelfde tijd, maar uit Italië. De Heropgerichte Communistische Partij Rifondazione drukte rondom 2001 het opzwepende radicalisme van die tijd uit. Hun goede verkiezingsresultaten steunden werkers en activisten in de strijd. ‘Een andere wereld is mogelijk’ werd stuk concreter en hier is dus een uitgesproken positieve rol gespeeld,  niet in de laatste plaats omdat de partij zich mengde in de strijd en harde oppositie voerde. Toen Rifondazione een paar jaar later in een centrumregering ging zitten en zo oorlog en bezuinigingen steunde was dat echter een zware klap voor de beweging in Italië. 

Het is dus erg moeilijk te zeggen. Mijn gevoel is dat de aankomende overwinning van de SP een positieve bijdrage zal zijn aan de strijd. Dat meer mensen het gevoel gaan hebben dat er meer onder de zon is dan het vrijemarktfundamentalisme van Rutte. Een ander fraai feit is dat welke regering er dan ook komt, het een waarschijnlijk een instabiele zal zijn, waar dus in principe eenvoudiger concessies van te verkrijgen zijn. Maar zullen we kunnen vechten voor vooruitgang of vechten tegen achteruitgang, zoals we al jaren doen, onder de komende regering? Zal de komende regering breken met de bezuinigingslogica, met de vrijemarktlogica enzoverder? Dat laatste betwijfel ik eerlijk gezegd. Maar één ding is duidelijk: het gaat afhangen van wat we zelf doen. De mogelijkheden worden groter, en met een beetje mazzel, heeft de FNV ook op tijd z’n zaakjes weer een beetje op orde. We zullen moeten vertrouwen op eigen kracht, en niet wachten tot die of gene het voor ons regelt in Den Haag.

Mocht iemand hier totaal anders over denken, zet het dan hier onder in een commentaar of email rodelynxblog@gmail.com.