Overwinning voor Amsterdamse studenten: UvA-VU bètafusie tegengehouden. Interview met betrokken student Joris van Wouden

Een overwinning voor de studenten op de Amsterdamse bètafaculteiten! Fusieplannen zijn van tafel dankzij studentenverzet. De Rode Lynx sprak met Joris van Wouden van studentenpartij Ons kritisch alternatief over de achtergronden, hoe ze gewonnen hebben en de vooruitzichten voor studenten die afwillen van het neoliberale onderwijsbeleid. 'We moeten niet slechts boos zijn op de plannen, maar komen tot een fundamentelere kritiek'.

Kunt u mij vertellen wat er gebeurd is op de bètafaculteit van de UvA?
Anderhalf jaar waren studenten boos en docenten onthutst (die soms ook boos waren, maar bij docenten hangt het er van af of ze meer of minder geld krijgen binnen hun onderzoeksgebied). van alle studenten die wij gesproken hebben was zo’n 80% heel chagrijnig. Ze waren niet gehoord en er werd stelselmatig gelogen. Het College van Bestuur stelde dat er heel veel draagvlak voor de plannen zou zijn. Wij hielden een onderzoek onder 400 studenten en moesten daaruit concluderen dat er echt geen draagvlak was.

Maar wat was precies het plan dan?
O, je bent helemaal niet op de hoogte.

Ik ben een journalist en weet helemaal niets.
Bon, bon. De A F S. Dat is een plan dat een miljoen jaar geleden is bedacht door de UvA en de VU, ze willen gewoon fuseren. Dat wil de overheid ook graag. Nu zijn ze dus al enkele jaren bezig op enkele faculteiten om een beetje toenadering te zoeken. Scheikunde is bijvoorbeeld al gefuseerd. Scheikunde was aan de VU een noodleidende studie, aan de UvA niet, dus die hebben ze samengevoegd. Bij de UvA heb je op de FGW de klassieke talen, zo ook bij de VU. Daarvan zijn de masters samengevoegd, dat heet Acasa, met een C.
Anderhalf jaar geleden zijn de UvA en VU naar buiten getreden met het plan van de AFS, de Amsterdam Faculty of Science. Dat hield in dat er een algehele fusie zou komen van beide bètafaculteiten, met dezelfde interne structuur, met dezelfde begroting, met dezelfde bestuurders en dezelfde administratie. Dat zou niet gefaseerd ingevoerd worden, zoals dat gebeurde bij Acasa. Nee, het zou in één klap worden ingevoerd.
Ze begonnen met stellen dat ze ‘zouden kijken naar mogelijkheden voor nadere samenwerking en hoe dat er eventueel uit zou zien’. Begin van dit jaar werd er een ‘toenaderingsafspraak’ gemaakt of iets dergelijks. Juli kwam er nog een dergelijke afspraak met de bedoeling om meer samen te werken: ze hebben drie keer dezelfde afspraak gemaakt. Alleen in juli kwam er een document via de Centrale Studentenraad naar buiten, waarin stond dat er vergaande plannen waren. Toen was het hek van de dam en kwam er een beweging op, onder de naam ‘Animo’. Studenten waren namelijk hard geschrokken van de plotselinge plannen.

Voordat je over Animo begint te praten, kan je vertellen wat de achtergronden zijn van deze fusie? Levert het schaalvoordelen op?
Animo heeft ooit aan de decaan Karel-Jan Schouten gevraagd: ‘Kunt u drie redenen geven waarom het voor studenten goed is als deze fusie er komt?’. Toen was het pijnlijk stil. Echt best wel jammer. De grote redenen die het bestuur wel kan noemen zijn: het is goed voor het onderzoek, als je twee universiteiten samenvoegt dat krijg je meer geld, namelijk twee keer zo veel. Het is goed voor de rankings (Amerikaans voor rangorde – RL). Als de UvA op 16 staat en de VU op 32 dan schuif je wellicht op. Of zoiets. En de ranking is dan ook weer goed voor onderzoeksgelden, want met een hogere ranking krijg je meer geld.

Maar is dat niet nog maar de vraag? Ik hoorde dat sommige studies noodleidend zijn aan de VU.
Dit moet je dus loskoppelen in je hoofd. Je hebt studies en je hebt onderzoek. Er zijn wel radicaal verschillende opleidingen bij de UvA en de VU. Wiskunde bijvoorbeeld heeft aan de UvA respectievelijk de VU een compleet andere invalshoek. Wiskundigen waren dan ook niet tevreden met het plan en zijn er in eerste instantie erg boos om geworden. Maar – je moet het dus los van elkaar zien. Het gaat ze niet om onderwijs, dat interesseert ze echt geen fuck. Het gaat niet om studies. Het gaat niet om onderwijs, daar kom ik zo nog op terug.
We hebben met een docent gesproken, toen we een referendum aan het afnemen waren, die gaf aan dat die rankings en de fusie, dat daar ook nog vraagtekens bij te stellen zijn. Hij zat in de ondernemingsraad, ik weet bij god niet meer hoe die heet. De UvA en de VU die hebben nu zeg honderd jaar aan gevaloriseerd bèta-onderzoeken. Als je dat samenvoegt en je maakt er één instituut van, dan is er een kans dat diegenen die de rankings berekenen sommige of vele onderzoeken links laten liggen in de te fabriceren berekening. Dan begin je eigenlijk opnieuw en moet je jezelf opnieuw gaan bewijzen. Het is dus onzeker in hoeverre het goed is voor de ranking. Maar dat zijn dus de hoofdargumenten: onderzoeksgelden en rankings. Qua onderzoeksgelden, als je zegt ‘wij zijn al zo lang bezig en we hebben zoveel man onder ons’, dan is het voor bedrijven aantrekkelijker om je een grote smak geld te geven.

Dus is dit dan een prestigeproject?
O, alleen! Het gaat alleen om meer geld en een grotere naam.

En wie gaat er dan op vooruit bij dat grotere prestige en wie gaat er op achteruit?
Hmm, goede vraag. Sommige onderzoeksgebieden gaan er op vooruit, diegene waar naar nu de meeste vraag is. Kleinere studies komen in de verdrukking. Ik heb zelf niet zo bijster verstand van bèta-onderzoek, maar vergelijkbaar op de FGW zou een onderzoek naar de Baskische poëzie en hoe in Frankrijk daar in 1800 tegenaan werd gekeken zijn. Op de FNWI, de UvA bètafaculteit, heb je ook studies die nù niet echt heel geil zijn.
Oh, een goed voorbeeld is onderzoek naar bepaalde algen. Op FNWI hebben ze een algenlab gebouwd, met algen die elektriciteit kunnen opwekken. Nu is er echter meer olie gevonden in de wereld en is het onderzoek hierdoor minder rendabel geworden waardoor ze minder geld krijgen. De vraag is nu wat er met die algen moet gebeuren, ze kunnen er vast ook wel plastic mee maken ofzo maar dat weet ik niet zeker. Het is wel een voorbeeld van hoe onderzoek slechts wordt bekostigd als het geil is, als mensen er prestige uit kunnen halen, als de UvA er groter van kan worden. Die projecten worden groter, de andere zullen het nog moeilijker gaan krijgen dan ze al hebben.
Voor alle studenten is dit ook nog een grote nadelige slag, want grootschaligheid is zelden de motor van goed onderwijs. Fysiek contact met docenten en het over de stof hebben is veel belangrijker. Als je de grote opleidingen van FNWI en de VU samenvoegt kan je dat niet garanderen.

Maar er zijn dus zowel voors als tegens. Tegelijkertijd zijn er al wel veel veranderingen geweest aan de UvA. Het grootste deel daar van pakte niet positief uit voor studenten. Desondanks hebben de studenten ze uiteindelijk wel geaccepteerd. Dus hoe kan het dat juist deze maatregel niet is geaccepteerd? Waar heeft dat mee te maken, de inhoud of de manier waarop het gebracht werd?
Beide. De beweging ontstond eerst vanwege de manier waarop het gebracht werd. Dat was namelijk op een marketing-manier (Amerikaans voor reclame – RL). Er werd telkens gezegd door het bestuur: ‘Jullie zijn het er niet mee eens omdat jullie nog niet genoeg ingelicht zijn’. Ze dachten: we gooien ons marketingapparaat erop, dan weten ze het wel. Dat is ook gebeurd. Op een dag stond het hele bestuur flyers (Amerikaans voor pamfletten – RL) uit te delen met 3D-brillen erop. ‘Bekijk het in drie dimensies – UvA, VU, AFS!’ Het was echt verschrikkelijk.
In eerste instantie was dat het dus. Studenten en docenten waren niet benaderd. We wilden betrokken worden in het debat. Toen zijn er dus heel veel debatten georganiseerd door studenten en docenten, maar dat mocht niet baten, we werden niet echt betrokken. Na juli kwamen er opnieuw documenten naar buiten, waarin wél enkele inhoudelijke zaken stonden. Aanvankelijk konden studenten het ook slechts oneens zijn met de procedure, want dat was het enige wat ze mee hadden gekregen. Als je niet wordt betrokken in de inhoud, dat kan je er ook niet op reageren.
Toen die documenten er eindelijk zijn de studenten vrijwel meteen in de bres gesprongen. Er stond namelijk niets in over onderwijs. Ik zal je zo nog even wat documenten sturen, die laat gekomen zijn, op één december pas. Er stond toen pas wat zinnigs in over onderwijs, namelijk ‘dat het een grote kwaliteitssprong gaat maken, omdat er meer excellente studenten en meer buitenlandse studenten kunnen worden aangetrokken’.

Nou, goed, zolang er maar geen mensen uit Amsterdam-Noord komen studeren dan zit het dus goed!
Ja als je gewoon rijk bent en uit Amerika komt dan zit het goed. Of China, dat vinden ze ook heel interessant. Dat zijn landen waar het onderwijssysteem ook al helemaal verachtelijk is. Maar goed, de normale student is gewoon niet gehoord. Dat is toch de belangrijkste reden niet waarom het er niet gekomen is.
Het spannendste dat hier gebeurde was dat er een beweging ontstond van studenten die echt poepchagrijnig waren en dat de Centrale Studentenraad (CSR) daar uiteindelijk voor gezwicht is. Of eigenlijk de gezamenlijke vergadering van de Centrale Ondernemingsraad (COR) en de CSR. De ondernemingsraad is keihard onder druk gezet door het bestuur. De vergadering is drie uur uitgesteld terwijl de ondernemingsraad zweepslagen kreeg van het bestuur. In eerste instantie zou de stemming veel minder spannend worden en wisten we zeker dat een paar van hen tegen zou stemmen, maar na de zweepslagen stemde driekwart van de ondernemingsraad voor. Drie man heeft zich onthouden, die zullen het wel gaan voelen in hun salaris.
Dat er wel door de gezamenlijke vergadering tegen is gesteld kwam niet door de kracht van onze argumenten, maar omdat er honderd man achter hen stond. Die honderd man zou kenkerboos worden als er voor zou worden gestemd, die zaal waar de vergadering gehouden werd zat helemaal vol. Jarenlang zijn er nu protesten op de FNWI, banners (Amerikaans voor spandoek – RL) worden gedropt (opgehangen – RL). Daar zijn ze dus voor gezwicht. Het heeft er niets er mee te maken dat de CSR de plannen niet goed vind. De medezeggenschap staat er om bekend dat ze dingen doordrukken zonder dat er ook maar één goed ding in staat voor studenten of docenten, zoals het Bindend Studieadvies, het 8-8-4 systeem, het instellingsplan. Het is altijd dat gelul van ‘excellentie’ en ‘buitenlandse studenten’, er wordt nooit gekeken naar onderwijs.

Is dit dan wel een overwinning te noemen, of is dit weer een uitstel van executie, zoals met de studiefinanciering?
Het is juist wel een overwinning. Er is nu sprake van een studentenoproer hier en dat is heel bijzonder. Mensen hebben het idee dat als ze iets willen, dat dat ook gebeurd. Dat was er eerst niet, er heerste een grote apathie. Van ‘de medezeggenschap doet er geen fuck aan, alles komt er toch wel door’. De overwinning zit ‘m er niet in dat dit plan is tegengehouden, de overwinning zit ‘m er in dat mensen nu hoop hebben. Dat ze echt invloed kunnen uitoefenen op het onderwijs als ze dat willen en ze er met z’n allen achteraan gaan.

Maar er is dus ook daar een nieuwe groep hier rondom ontstaan?
Ik hoop heel erg dat ze stand houden. We hebben goed contact met Animo en goed contact met de Facultaire Studentenraad (FSR) van FNWI. Samen met hen is het zaak die mensen te bereiken die er vorige week zaten, om dan begin volgend jaar een bijeenkomst te organiseren die zou moeten gaan over een fundamentelere kritiek op dit systeem. Waarom gebeuren dit soort dingen telkens? Je ziet het denk ik ook op de VU, daar is ook één van de faculteiten van science (Nederlands-Amerikaans voor bètawetenschappen, geschiedenis is kennelijk geen wetenschap – RL) wordt daar kapotbezuinigd. Nu zijn studenten en docenten daar teringboos. Ze zijn actief in de groep ‘Titanic’, die houden elke week vergaderingen met 40 man. Dus die beweging die is er en dat moeten we dus bundelen om de bezuinigingen en dat plan van de AFS tegen te houden.
Maar er is een fundamenteler probleem en dat is dat het de besturen niet gaat om ons. Het gaat hen om het krijgen van geld van de overheid en om in de rankings te stijgen.

Dan wordt het dus heel moeilijk. Want we hebben de afgelopen jaren vele protesten gezien op de universiteiten, sommige lokaal, sommige tegen de overheidsplannen. Diegene die lokaal waren hebben wel eens succes gehad, maar de landelijke protesten hebben wel plannen weten uit te stellen maar nog niet echt een doorbraak kunnen forceren.
Maar dat blijft. En daarom moet het niet gaan om de plannen. Er is een begrip dat heet de ‘Salamitactiek’. Dat is wat er gebeurd met het sociaal leenstelsel, de afschaffing van de OV-jaarkaart enzoverder. Je wordt boos en dan is het er drie jaar later in verkapte vorm alsnog en vijf jaar later is het er echt. Dus je kan wel boos worden op de plannen maar de beweging krijg je daar mee niet op de been. Er wordt gewoon niet naar ons geluisterd.
De komende twee maanden gaan wij daar dus aan proberen te bouwen, dat er gevolgen zijn. Dat de oorzaak dieper gezien wordt, dat het niet ligt aan een onzalig plan van een bestuur, maar dat we echt fundamenteel boos worden op wat er gebeurd. De perverse, nieuw-management, ellende….je weet wel.

Je hebt het er over dat er dus een meer algemene boosheid ontstaat op het neoliberale onderwijsbeleid.
Nou ja, dat moeten we nu dus helpen ontstaan. Ik weet dat dit een beetje gaande is. Actiegroep Kritische Studenten Amsterdam zit ook stevig bij Titanic. Dit is wat we de komende maanden moeten doen: de mensen die boos zijn op wat eigenlijk neoliberaal onderwijsbeleid is, nieuw management denken, dat ze inzien dat dat is waar ze boos op zijn, niet op bepaalde plannen.
De mensen van Animo die zijn best wel bang, het zijn niet de activisten, het zijn echt de normale studenten. Flyers uitdelen vonden ze ok, posteren vonden ze ok, maar de straat op en de lanen in dat vonden ze doodeng. Dat is wel jammer.

Heb je nog een algemene oproep aan studenten die dit lezen?
Blijf je de komende maanden goed op de hoogte houden, lees de documenten, ook in de Folia. Kijk ook op www.onskritischalternatief.nl. Daar vindt je artikelen, kritische analyse van bestuursdocumenten en opruiende teksten. Voor acties moet je onze Facebook in de gaten houden. We vergaderen elke woensdag in café de Hegeraad om 20:00.

Nou, dank je wel Joris van Wouden van Ons Kritisch Alternatief!
Hahaha belachelijk.

Joris van Wouden met trompet op een demonstratie in 2011 tegen de afschaffing van de studiefinanciering

Komt het antwoord op de crisis uit Griekenland? Hoe gaan we van anti-bezuinigingsstrijd naar revolutie?

Een maat van mij wees me op een ontwikkeling in Griekenland die te zien was in Tegenlicht: een antwoord op de crisis. Tegenlicht noemt het een revolutie. Nou, het zal eens een keertje tijd worden, dat er een revolutie plaatsvindt, hè hè. Toch is een beetje scepsis op zijn plaats: immers, de Griekse regering zit nog op zijn plek, bezuinigingen in Griekenland gaan door, de lonen dalen, enzoverder. Als dit een revolutie is, dan heeft het vooralsnog de macht van de rijken en de staat in het geheel nog niet gebroken. Maar de beweging is ook gezegend door Naomi Klein. Is dit het begin van een beweging van werkenden, boeren en armen die de wereld gaat veranderen? Dus laten we eens wat beter kijken naar deze ontwikkeling, en wat het zegt over de strijd. Aan het eind vraag ik mij af: hoe kunnen we eigenlijk winnen? Hoe komen we van anti-bezuinigingsstrijd naar revolutie?

Bekijk hier de aflevering.

Aardappels! Voor een derde van de prijs waarvoor je ze in de winkel krijgt. 'De mensen hebben er wat aan', stelde me maat. Inderdaad, hier hebben gewone Grieken wat aan. Massale hoeveelheden aardappels die worden ingekocht, en worden doorverkocht. De beweging heet 'zonder tussenhandel', en Tegenlicht zegt: 'Het is een handelsmerk aan het worden'. Wat later zien we een wasmiddelfabrikant die trots zijn feloranje goedje mee laat draaien in het 'geen-tussenhandel' systeem. Anders hadden de mensen op straat gestaan, want dan kan hij zijn fabriek niet draaiende houden. Het gaat goed met de aardappels. In de eerste week werden 25 ton aardappels verkocht, de week erop 75 ton, de maand erop 225 ton, nu zitten ze in meerdere steden. Franchise, hatsekidee.

Ik spring er maar meteen even in om er mee af te rekenen eigenlijk, want pas bij het schrijven van deze zin dringt tot mij door, hoe tegenstrijdig dit is. Dit gebrek aan logica kriebelt mij echt. Een tussenhandel die 'zonder tussenhandel' heet. Of niet? Nee, dit is natuurlijk een 'ander' soort tussenhandel, want dit is een coöperatief, en heeft dan geen winstoogmerk. Het zijn gewoon gewone mensen die zonder politieke mening etc. iets voor elkaar gaan doen, en dan aardappelen gaan verdelen. Ze kopen op en verkopen, ze verbouwen niets zelf, het is dus een tussenhandel. Of nu de boeren en producenten lidmaat zijn, het is en blijft een tussenhandel. "We betalen voor niemands crisis" staat er op een spandoek.

Nu wilde ik verwijzen naar deel II van Het Kapitaal en Lenin enzoverder, maar dat is niet helemaal juist. Want Lenin zei: ‘kom toch eens met nieuwe argumenten, in plaats van de mijne de hele tijd te kopiëren, luie donder’. Als we puur kijken naar wat er hier gebeurd, dan moeten we stellen dat vrijwilligers nu de last dragen van de economische crisis. De winstgerichte tussenhandel is vanwege de ontwikkelingen op het moment niet overal economisch winstgevend genoeg, en deels vervangen door niet-winstgerichte tussenhandel, gedragen door vrijwilligers.

Maar het probleem van het Griekse kapitalisme was niet dat het te weinig hardwerkende werkers had. Het probleem was ook niet dat er geen vrijwilligers waren, of dat er een winst-gerichte tussenhandel was. Het probleem was dat de winstmarges in het Griekse kapitalisme structureel lager zijn dan in de rest van Europa, en Griekenland kampte met een structureel grotere import dan export. Dit werd opgelost door leningen vanuit het centrum van Europa naar Griekenland. Deze namen zulke vormen, dat toen de bel barstte, het Griekse kapitalisme in een onhoudbare situatie kwam.

Nu, wat doet deze tussenhandel die geen tussenhandel genoemd mag worden, met deze winstgevendheid? De winstgevendheid verdwijnt grotendeels in de tussenhandel. Minder winstgevende en internationaal competitieve fabrieken, zoals de genoemde zeepfabriek, kunnen zo blijven functioneren. In plaats van dat het Griekse kapitalisme wordt gedwongen te moderniseren en te investeren, worden zo oude problemen in stand gehouden. Zo raakt Griekenland als staat meer achterop in de internationale pikorde. In de tussentijd profiteren wel de werkers van lagere prijzen, dat dan weer wel.

Een andere vraag is wat de toekomst van deze tussenhandel zonder tussenhandel is. Ze komt heel democratisch over in het filmpje. De auteurs schuiven niet onder stoelen of banken, dat ze veel waardering hebben voor het systeem. Maar doet dan ook iedereen hetzelfde? Wie stelt de prioriteiten vast? Wie krijgt er een vergoeding voor onkosten? Wie controleert welke middelen? Wanneer worden ‘specialisten’ aangetrokken, tegen een vergoeding? Voor wiens rekening is de winst of verlies die de tussenhandel oplevert? Als je doordenkt op deze vragen, zie je dat er een nijging is naar het aannemen van de bekende samenwerkingsvormen, de kapitalistische vormen.

Het is dan ook niet zo dat dit een werkerscollectief is. Het zijn geen werkers die productiemiddelen hebben overgenomen. Het zijn individuen die op basis van nationale solidariteit, door de klassen heen, een collectief vormen. Geenszins ligt hier dan ook de basis voor een nieuwe maatschappij, slechts de basis om het oude voort te zetten. Hierbij komt nog een probleem: deze collectieve concurreren met bestaande tussenhandelaren. Griekse tussenhandelaren zullen het lastig hebben, maar beschikken nog wel over veel meer kapitaal dan de nieuwe collectieven. Daarnaast is de internationale tussenhandel, met het internationale kapitaal. Het Chinese kapitaal is in opkomst in Griekenland, met name via de haven van Pireaus, dat het Chinese kapitaal wil opkopen en vernieuwen. Hiertegen zullen de kleine collectieven niet kunnen opboksen in de lange termijn.

Met andere woorden, dit is even leuk, maar geen oplossing voor de structurele problemen van onze klasse (het kapitalisme) of van de Griekse staat en heersende klasse (hun concurrentiepositie).

Dan zouden we nog even ons iets moeten afvragen over de strijd in Griekenland. Ik dacht een aantal jaar terug dat Griekenland op revolutie afstevende. Laten we even Lenin er bij pakken:

Voor de marxist is het aan geen twijfel onderhevig dat een revolutie zonder revolutionaire situatie onmogelijk is en dat niet iedere revolutionaire situatie tot een revolutie leidt. Wat zijn, in het algemeen gesproken, de kenmerken van een revolutionaire situatie? Wij vergissen ons zeker niet, wanneer wij de volgende drie voornaamste kenmerken aangeven: 1. Voor de heersende klassen is het onmogelijk hun heerschappij ongewijzigd te handhaven; de een of andere crisis van de ‘bovenste lagen’, een crisis van de politiek van de heersende klasse, die een scheur doet ontstaan waardoor de ontevredenheid en de verbolgenheid van de onderdrukte klassen een uitweg zoekt. Voor het uitbreken van een revolutie is het in de regel niet voldoende dat de ‘onderste lagen niet’ op de oude manier ‘willen leven’, noodzakelijk is bovendien dat de ‘bovenste lagen’ op de oude manier ‘niet kunnen leven’. 2. De nood en ellende van de onderdrukte klassen nemen op buitengewone wijze toe. 3. Ten gevolge van de bovengenoemde oorzaken is er een aanzienlijk toenemende activiteit van de massa’s die zich in ‘vreedzame’ tijden rustig laten uitplunderen, maar in stormachtige tijden zowel door de gehele crisistoestand als door de ‘bovenste lagen’ zelf tot zelfstandig historisch optreden gedreven worden.

Nou, dat dacht ik dus te zien in Griekenland. Wensdenken heet dat. In hoeverre het internationale kapitaal zich zou bewegen om het Griekse kapitaal te stabiliseren had ik bovendien flink onderschat. Maar de strijd heeft zich op een hele andere manier geuit dan ik had verwacht. Ik keek naar de beelden van de confrontaties; ik zag de voorbeelden van werkers die productiemiddelen overnamen, etc. Maar dat was niet de voornaamste strijd. De voornaamste strijd werd bepaald door bezuinigingen. De staat zei: we geven de werkers niet langer wat we ze eerder gegeven hebben. De werkers zeiden: nee, we willen gewoon houden wat we hebben, eigenlijk willen we meer.

Wat volgde was een jarenlange heroïsche strijd, met vele stakingen, sommige van echt groot formaat. Geen van die grote stakingen echter had als doelstelling om de macht van het kapitaal te breken. De strijd ging over de aard van de staat, en wie die controleert. Vakbonden en aanhang wilden een staat die hun beschermt. De staat, het ene moment met, het andere moment zonder, de sociaal-democratie, was nu juist het middel waarmee de werkers bestreden werden.

Als we kijken naar het citaat van Lenin kunnen we vaststellen dat inderdaad de ‘bovenste lagen’ verandering nodig hadden om succesvol te overleven: de macht van de werkers moesten zij breken, en de economie neoliberaliseren, om de winstmarges en export op te krikken. Dit is hun voor een deel gelukt. Wat niet gebeurde was dat de ‘onderste lagen’ tot een zelfstandig historisch optreden werden gedwongen. Want hun strijdmiddelen (vakbond en reformistische partijen) en strijddoelen (een ander kapitalisme) waren binnen de reeds bestaande historische kaders. Technisch gezien was dit dus een conservatieve strijd.

De werkers waren niet bij machte, zoals in alle andere Europese landen, om de heersende klasse te stoppen. De vraag is natuurlijk of dit überhaupt mogelijk was. Hoe dan ook produceerde de strijd niet het onafhankelijke historische optreden. Alhoewel er enige overwinningen werden geboekt (bezuinigingen en hervormingen die niet doorgingen), werd langzaam aan terrein verloren, want de heersende klasse blééf maar terugkomen, en was de enige die uiteindelijk zou kunnen beslissen of het de werkers zou geven wat ze wilden. Cruciaal is dat werkers niet zichzelf voorzien van sociale voorzieningen, maar dat ze hiervoor afhankelijk zijn van de heersende klasse.

De meest serieuze uitdaging die in de strijd werd gevormd voor het project van de heersende was een nieuwe reformistische partij, Syriza. Een partij die inmiddels weer naar rechts aan het schuiven is. Maar dat is het punt niet. Wat als Syriza met Pasok samen in een regering was gekomen? Dan mocht dit strijdorgaan samen met de decadente, gecorrumpeerde sociaal-democratie gaan beslissen waar de belangen lagen: het gezond krijgen van het Griekse kapitalisme, of de Griekse werkers fysiek gezond houden. En het gezond houden van het Griekse kapitalisme is nodig om inkomsten te verkrijgen voor de staat, om hier voorzieningen voor de werkers mee te betalen. Het is niet lastig in te zien, waar deze ontwikkeling heen gaat. Het systeem van parlementaire democratie, sociale voorzieningen en strijd om voorzieningen creëert zo óók een dynamiek, die het kapitalisme zelf juist stabiliseert.

En dan zijn er dus de andere uitkomsten van de strijd: individuen en collectieven van individuen die los van de werkplek, los van de staat, de gevolgen van de crisis proberen tegen te gaan. Niet meer betalen aan de tolpoort. Belastingontduiking. En het organiseren van eigen voedseltussenhandel. Het lijkt me belangrijk om te zien dat deze uitkomsten het resultaat zijn van het falen van de twee andere paden: het pad via de staat, en het pad van zelfstandige werkersorganisatie op de werkplekken. In die zin is de tussenhandel zonder tussenhandel niet het teken van een revolutie, maar van een revolutie die er nooit gekomen is.

Hier wil ik nog een inzicht aan toevoegen, een inzicht dat ik hier in bijzonder ruwe vorm ga weergeven. In Egypte was de werkende klasse ook gebonden aan de staat via voorzieningen. De politieke strijd van de werkende klasse in de jaren ’70 en ’80 was een Nasseristische strijd: werkers wilden terug naar de tijd van Nasser, waarin er voorzieningen werden gecreëerd. Vanaf 1973 was de staat echter reeds aan het neoliberaliseren geslagen. De strijd bleef zo gevangen in de strijd om wat voor soort staat er zou moeten zijn: een Nasseristische en anti-imperialistische, of een neoliberale en pro-VS staat. Corrupte ‘strijd’organisaties, zoals de officiële vakbond, bleven hun rol spelen.

Pas op het moment dat de voorzieningen tot een erbarmelijk niveau waren afgebroken, de strijd om de staat grondig verloren was, en de herinnering van het gezegende Nasserisme aan slijtage onderhevig was, ontstond er ruimte voor een nieuwe strijd. Tijdens de Tweede Intifada van begin dit millenium kwam die strijd op. Vanaf de werkplekken bouwden werkers hun eigen organisaties op. Het is de onafhankelijke werkersbeweging, en de dreiging daarvan, die uiteindelijk Moebarak wegkreeg, en die dreigend genoeg was om het leger te bewegen Morsi te vervangen in een coup.

De vraag die dit alles opwerpt is deze: is er wel een pad dat wij kunnen volgen, vanuit de anti-bezuinigingsstrijd (voor Nederland een wellicht wat overdreven term, helaas…) naar de revolutie? Of gaan we de pottebak in, en heeft de heersende klasse ons gewoon klem? Waar zouden we als activisten ons moeten inzetten, welke strijd moeten we proberen te versterken? Ik ben nooit bang om alles wat we doen in twijfel te trekken. Vooral op het moment dat je weinig overwinningen boekt.

Na 21 september was ik bij een aantal anarchisten een biertje aan het drinken. Een aantal opperde dat er meer gereld zou moeten worden, ook op 30 november. Een aantal socialisten zal vooral denken dat er meer manifestaties nodig zijn, of dat er gewoon SP gestemd moet worden en er een linkse regering moet komen. Ik vind dit een goed moment om al die oude ideeën aan twijfel te onderwerpen. Zonder overigens ondertussen het strijdtoneel volledig aan de heersende klasse te laten, we moeten sowieso ons blijven laten gelden! Wat is in hemelsnaam het pad vooruit?

Ik heb mijn ideeën: we zullen blijven falen zolang we de heersende klasse blijven confronteren als individuen / stemmers in al dan niet radicale acties, we zullen pas winnen zodra we op de werkplek ons gaan organiseren en daar gaan strijden. Realistisch gezien ben ik echter niet in staat te weten wat juist is. Dat leer je namelijk in de strijd, en het probleem is nu juist dat er nagenoeg geen strijd is. Ergo, ik weet het ook niet. Dus haal dit stuk onderuit en ga de discussie aan, hier of elders, want we moeten leren en ons ontwikkelen!

Het grote succes van de Nederlandse regering: de economie

Weinig mensen zullen inzien dat de Nederlandse regering de meest succesvolle regering van Noord-Europa is, vooral als het gaat om de economie. Immers, de economie krimpt toch? Ik zal hier uitleggen waarom dit gebaseerd is op een ouderwetse misvatting. Een opvatting die ons als links bovendien tegenwerkt.

Het idee dat er 'een economie' is, de nationale economie, is achterhaald. Het is al lang niet meer zo dat politieke partijen Keynesiaans denken en doen: nee, er is nu een ander beleid, het neoliberale. Hierin is er geen nationale economie, maar is de overheid werkelijk geïnteresseerd in de BV Nederland, en hoe de rest hier aan dienstbaar gemaakt kan worden. De staat is zo niet geïnteresseerd in hoeveel geld er rondgaat in Nederland, maar in de winstmarges etc. van de bedrijven, hun gezondheid. 'De economie' wordt echter gemeten aan de hand van die oude normen van de nationale economie: hoeveel gaat er rond in Nederland, wat is het Bruto Nationaal Product?

Het meest nabije succesmodel is Duitsland. Duitsland was echter niet altijd die bloeiende economie die het de afgelopen jaren was, het was een aantal jaar geleden anders.(1) Duitsland heeft jarenlang de lonen en sociale uitgaven gedrukt om de winstmarges van de BV Duitsland omhoog te kunnen krikken. In dat proces werd het Duitse BNP jarenlang gedrukt: zowel de staat als de werkenden hielden de hand op de knip. Duitsland werd publiekelijk afgebeeld als mislukkeling, en dit werd gekoppeld aan de vraag of de moderne samenleving dan misschien faalde: lag het aan de buitenlanders en of de Oost-Duitsers? Maar de Duitse heersende klasse kneep in z'n handen. Want ze wisten dat het ze lukte, met de ijverige steun van de Duitse sociaal-democraten onder Schröder.

Langzaam werd de BV Duitsland telkens competetiever, tot het uiteindelijk exporteerde, exporteerde, EXPORTEERDE! Duitsland hoeft qua export slechts China voor zich te dulden: het is eigenlijk der Exportweltmeister. Kijk maar hoe import en export uit elkaar groeiden. De Nederlandse regering wilt precies dit truukje flikken, en het lukt. Lonen stagneerden al maar nu is Nederland echt de winstmargesopkrikmeister, melden de Britse media. De Britse heersende klasse wist de lonen sinds 2010 met 5,5 procent te drukken. In Nederland daalden de lonen met 6 procent; alleen in Portugal en Griekenland ging het nog verder omlaag. In Duitsland gingen de lonen met 2,7 procent omhoog. Verder weet de Nederlandse staat al jarenlang de lasten te drukken voor de bedrijven. Het effect van deze bezuinigingen is dat de nationale economie niet groeit, maar de export wel stevig gegroeid is sinds het begin van de crisis.

Linkse mensen houden veelal van Paul Krugman, omdat die altijd weer iets weet te zeggen tegen bezuinigingen. Zijn Keynesiaanse argumenten gebruiken wij tegen de bezuinigingen. Nu gaat hij recht tegen de Nederlandse regering in. Maar hij heeft er geen kaas van gegeten. Keynesianisme is achterhaald. We leven onder het neoliberalisme. Krugman heeft geen antwoord voor de problemen van vandaag, net zoals dat de SP geen antwoord heeft. Het is heel simpel. Er zijn twee uitwegen uit de crisis, de kapitalistische, en de socialistische. De kapitalistische uitweg is de Duitse uitweg. De industrie bloeit, maar de werkende klasse betaald: er zijn nu bijvoorbeeld veel 'ein euro jobs', geïntroduceerd door de sociaal-democraten. Er is dus geen 'nationale' bloei. Samsom en Rutte willen precies dit. De socialistische uitweg is nooit een stap terug in de tijd, terug naar de jaren '50, terug naar Keynes. Socialisme is altijd vóóruit, de enige uitweg is het geheel en al vernietigen van het kapitalistische systeem dat ons nu al jaren gevangen houdt in crisis. Een andere uitweg bestaat er niet, een andere uitweg is dagdromerij!

Waarmee ik niet wil zeggen dat socialisten niet zouden moeten vechten voor het behoud van rechten, of voor Keynesiaanse maatregelen. Hoe zullen ooit de werkende mensen socialisten vertrouwen, als ze niet in het hier en nu bewijzen dat ze hard willen vechten voor de belangen van werkende mensen! En dat gevecht in het hier en nu, dat is een gevecht binnen de grenzen van het systeem. Dus dat leidt ons tot een probleem: het gevecht dat we voeren leidt niet 1-2-3 tot een werkelijke uitweg, laat staan een socialistische uitweg, uit de economische crisis, en uit onze persoonlijke crises. We zullen ook eenvoudigweg het crisisbeleid niet kunnen verslaan zolang we onder het kapitalisme zijn. Maar door dat gevecht aan te gaan kunnen werkende mensen leren hoe het werkelijk in elkaar zit, dat er niet zoiets is als een 'nationaal' belang, maar alleen het belang van hunzelf, hun collega's en andere werkers, samen tegen de bazen n de regering. Daarom moeten socialisten daar ook zijn, in de gevechten in het hier en nu, om dat uit te kunnen leggen. Wat daar logisch uit volgt is dat ons verhaal niet moet suggereren dat gevestigd links (van Keynes tot Krugman) werkelijk een antwoord heeft op de crisis. Dat hebben ze niet. Het enige antwoord ligt in de werkende mensen zelf besloten, en dat moet ons project worden.

Daarom is het goed dat we de straat op gaan op 21 september, tegen de bezuinigingen. Het zal niet groot worden. Maar dit is een gevecht dat socialisten aan moeten gaan. Maar denk niet dat dit gaan winnen. Er zullen weer oproepen zijn als 'Wij willen/gaan de crisis niet betalen'. Duh dat je het niet wilt, maar de werkelijkheid is dat we de crisis al lang betalen. Er zullen weer oproepen zijn 'laat dit vooral een eerste moment zijn, nu moeten er meer acties volgen'. Dat hebben we ook vaker gehoord. Wat mij betreft mogen er wel eens wat vaker dingen geroepen worden die we echt waar kunnen maken. Al die manko's daargelaten, zoals die er ook waren op al dit soort protesten als Omsingel de bank en Rekening Retour, is het gewoon goed dat we gaan. Ik hoop dat iedereen die dit blog een beetje bijhoudt, komt.

---

(1) Als het gaat om Duitsland zijn er nog andere effecten. Duitslands industrie kon profiteren van de honger naar hoogwaardige machinerie die er in China is, en exporteerde zich zo een ongeluk. Op die manier ontsprong Duitsland de dans in Europa. Duitsland is meer gericht op deze industrie dan andere Europese landen en kon zo meer profiteren dan bijvoorbeeld Frankrijk. Het effect hiervan is echter niet groot genoeg om de groei van Duitsland an sich te verklaren.

Laat me godverdomme roken!

Als ik een peuk wil opsteken, beslis ik dat zelf wel. Ik heb geen betuttelende staat of kleinburgerij nodig die voor mij wel even gaat beslissen wat goed is. De antirookhetze, waar 'links' fanatiek aan meedoet, gaat tot grote hoogtes en ontneemt jan met de pet één van z'n weinige pleziertjes. Maar die antirookcampagnes zijn allemaal hypocriet tot op het bot. Als er iets het bloed onder me nagels vandaan haalt, dan zijn het wel mensen die zeiken over dat ik rook. Laat me godverdomme roken!

Laten we het eerst even hebben over tweedehandsrook. Mensen zeggen dat ik hun gezondheid schaadt omdat ik rook. Ook als je in een station staat te roken, waar de wind alle rook eigenlijk in een wip wegblaast. Deze mensen zeggen dat omdat ze dit ergens gehoord hebben en die mening als apen kopiëren zonder er bij na te denken. Want wat echt vervuilend is, dat is dat er miljoenen auto's rondrijden, vrachtwagens, en dat het land volstaat met vervuilende industrieën en ook de pleurislucht uit de Ruhr hier heenwaait. Anderzijds woon ik net zoals vele Nederlanders op sterk verontreinigde grond. Maar hier hebben de rookhaters het niet over. Ze zeiken liever over een sigaretje in plaats van een schoorsteen. Maar als je de tering krijgt, komt dat niet door mij, maar gewoon omdat Nederland een vervuild land is.

Dus van wie hebben deze antirookmensen hun o zo individuele mening overgenomen? Van de 'progressieve' kleinburgerij. Dat is een groepje betweters in de samenleving die al honderden jaren het volk probeert te 'verheffen' en ze een betere moraal probeert bij te brengen. Het liefst met behulp van de staat, die de juiste moraal dient te handhaven. Deze kleinburgers staan mijlenver van de belevingswereld van gewone mensen. Dit zijn Groenlinks en PvdA stemmende yuppen die tussen hun yogalessen en kunstateliersbezoeken even gaan netwerken in een sushibar. Ze voelen zich o zo belangrijk en o zo veel slimmer dan iedereen, ze hebben het altijd drukdrukdruk. Maar eigenlijk hebben ze gewoon een luizenleventje en amper een zorg aan hun kop.

Als ik me uit me naad aan het werken ben en de kopzorgen weer eens te groot lijken te worden, dan ben ik net als veel werkende mensen maar wat blij als ik even rustig een peuk kan opsteken. En na een dag werken gaat afpilsen in de kroeg ook een stuk beter met een peuk erbij. Nee, ik wordt niet zen van kruidenthee drinken met een teen in me oor. Ik drink gewoon me bier met een peuk. En als wij gewone mensen niet gewoon dat pleziertje kunnen hebben, worden we gewoon helemaal gek, zo zit het. Als het je niet bevalt, rot je maar op naar een of ander kakdorp.

De staat wilt ook maar al te graag het volk verheffen. Maar dan ten eerste omdat ze gierig zijn en meer belasting willen. Net als die lul van een PvdA'er, Wouter Bos: hij had een 'verpakkingsbelasting' ingevoerd. Zogenaamd om het gebruik van verpakkingsmateriaal te verminderen, maar in werkelijkheid was het een loze maatregel die hierop geen effect had. Het was slechts bedoeld om de schatkist te spekken. De staat profiteert zo ook flink mee aan het roken, de belasting is bizar hoog en gaat zo snel omhoog dat zelf de sigarenboer z'n eigen prijzen niet meer kent.

Anderzijds meent de staat te moeten kunnen bepalen waar je allemaal mag roken en niet, zoals in de kroeg. Het unieke van de antirookhetze is dat het de staat aan de ene kant in staat stelt om zowel te kunnen doen alsof het alsnog voor de burgers zorgt: mensen terroriseren zodat ze stoppen met roken is goed voor hun gezondheid. Maar aan de andere kant rijmt het met de neoliberale individualistische propaganda, waarin wordt gesteld dat individuen voor zichzelf verantwoordelijk zijn en er geen contekst is: je bent verantwoordelijk voor je eigen gezondheid en daarom moet je stoppen met roken. Maar hier zit een tweede hypocrisie, naast de onzin over tweedehands rook. Immers, als ik zelf verantwoordelijk ben voor mijn gezondheid en ik een individu ben, waarom moet de staat dan mij dwingen om de 'juiste' keuzes te maken? Dit is een enorme tegenstrijdigheid.

Een typische progressieve kleinburger is Ivan Wolffers, Hoogleraar Gezondheidszorg en Cultuur aan de VU. Laatst schreef hij een stuk genaamd 'Het is niet normaal om te roken'. Dit illustreert hun verhevenheid: Wolffers zelf is de norm. Deze superieure yup rookt niet. Maar als roken niet normaal is, cq niet zoveel mensen doen het, waarom zou je er dan een probleem van maken? In werkelijkheid is het natuurlijk heel normaal om te roken, want veel mensen doen het. Dus Wolffers praat poep.

Waar Wolffers zich nog het meest om beklaagd is de rookpropaganda die volgens hem toeneemt, althans in Amerikaanse films. Hij zou eens op een pakje sigaretten moeten kijken, en zien wat voor smerige shit rokers iedere dag moeten aanzien dankzij betweters als hij. Laat hij consequent zijn: volgende verkiezingen komen er waarschuwingen bij de stemhokjes. Iedereen die erover denkt Groenlinks te stemmen, krijgt te zien hoe een Afghaan tot moes wordt gebombardeerd door een F-16. Groenlinks stemmen, da's pas slecht voor de volksgezondheid, maar dan in Afghanistan.

Maar waar is waar, er is inderdaad rookpropaganda. En ik ben net als veel rokers inderdaad verslaafd. Volgens de antirookyuppen heb je als roker dan geen wil of verstand meer. Ze denken dat rokers allemaal slachtoffer zijn van een vreselijk ongeluk, namelijk verslaafd zijn. Wat een disrespect! Natuurlijk kunnen rokers nog wel nadenken. Ik heb er voor gekozen om te roken en ik kies er voor om te roken. Is dat zo moeilijk om te snappen? Voor de antirookyuppen wel, immers, zij zijn hun eigen rolmodel en ze zullen niet ophouden met zaniken tot we allemaal net zo bekakt zijn als zij.

Ik ga gewoon lekker uit nijd nog meer roken. Ha!

Slecht stuk op socialisme.nu....Hoezo mag ik niet meer roken in de kroeg, kameraden! WAT DE FUK!!

 

Chronisch Prutsende Boekhouders (CPB): verschil SP&VVD 500.000 banen

Het Centraal Planbureau stelt dat het verschil tussen de partijprogramma's van de VVD en de SP in 2040 een half miljoen banen zou zijn. Dat onder de VVD er meer banen komen, en onder de SP minder. Dat is 28 jaar van nu. Is het CPB nou serieus? Hun rekenmodellen zijn eerder naar verdraaide VVD-ideologie dan naar de realiteit. Ze zouden nog niet kunnen voorspellen welke kleur haar Wilders volgende week heeft. Ernstiger is het dat op deze manier werkers in Nederland angst wordt aangejaagd vooral niet te stemmen op SP maar op de rechtse partijen.

Eerder schreef de Rode Lynx hoe Maurice de Hond als voorspeller nogal wat aan betrouwbaarheid heeft ingeboet door zijn grandioze voorspellingen van tot in de hemel groeiende bomen in de jaren 90. Maar dat dat volstrekt onbetrouwbaar was, omdat uiteindelijk in 1999/2000 de zeepbel klapte. Dus hoe zit het met het CPB, dat nu een zeer invloedrijke lange termijn voorspelling durft te maken, zo vlak voor de verkiezingen?

Ik pak even van een willekeurig jaar uit de jaren 90 het Centraal Economisch Plan (CEP) van 1998. De Aziecrisis is het jaar ervoor begonnen.

'Voor de meeste industrielanden blijft het verlies aan productiegroei als gevolg van de crisis binnen de perken. Hun conjunctuur heeft voldoende eigen dynamiek, en het belang van Azië voor hun buitenlandse handel en investeringen is weliswaar toe-genomen, maar nog steeds beperkt. Bovendien staan tegenover nadelige effecten zoals minder wereldhandelsgroei, scherpere prijsconcurrentie en lagere opbrengsten van beleggingen in Azië, ook gunstige effecten zoals lagere rentes, lagere prijzen en aantrekkelijke mogelijkheden voor overnames. Wel zorgt de crisis voor meer onzekerheid in het internationale beeld.'

Ach is dat zo, CPB? Dit is een redelijke korte termijn voorspelling van dat moment, en niet de minst belangrijke. Ook de FED van New York deed in 2000 zelfs nog aan dergelijk dagdromen en dacht zelfs dat het op de lange termijn goed zou zijn voor de Amerikaanse economie. Maar de crisis verspreide en Rusland ging ook kopje onder. De effecten van deze crisis combineerden met de eeuwige conjunctuurbewegingen van het kapitalisme om er voor te zorgen dat ook Europa en de VS in een crisis terecht kwamen. Die zagen ze bij het CPB dus niet aankomen. In tegendeel, het CPB verwachte voor na 1999 een 'trendmatige' groei. 

Een klein ander voorbeeld. Maar het CPB geeft in hun zelfde rapport een interessante grafiek waaruit hun eigen onbetrouwbaarheid blijkt.  Het is hun conjunctuurindicator. De twee gestippelde lijnen zijn verschillende voorspellingen; de aaneengesloten lijn is de 'realisatie'. Kijk bijvoorbeeld even naar 1988. Het CPB voorspelt: boven de lijn, goede conjunctuur. Het werd: onder de lijn, slechte conjunctuur. Nergens liggen de lijnen werkelijk goed bij elkaar. De Chronisch Prutsende Boekhouders van het CPB falen dus met hun voorspellingen.

Natuurlijk heeft de Rode Lynx zijn onderzoek geduldig gedaan, alvorens een artikel te schrijven. Een beetje halfbakken, blijkt. Het beste onderzoek vindt uiteraard plaats op Wikipedia en Google, voor linkse onderwerpen heeft socialisme.nu een goed archief ook. Tikken we daar 'CPB' in, dan krijgen we een fraai artikel Het CPB en de onverdiende uitstraling van betrouwbaarheid uit 2010 dat stelt dat 'ook al mag het CPB in die cijfermatige wereld dan koning zijn, het blijft het land der blinden'. Pepijn Brandon schrijft over een onderzoek naar de modellen die het CPB kiest: 

"Die keuzes zelf zijn bovendien allesbehalve politiek neutraal. In de publicatie beschrijven de auteurs hoe de Keynesiaanse veronderstellingen van de jaren veertig tot zestig werden vervangen door ‘supply side economics’ en ‘general equilibrium models’, essentiële elementen van neoliberale economische theorie. Hoewel ze deze verschuiving presenteren als de logische reactie op tekortkomingen in de voorspellende kracht van de oudere modellen, werd de richting waarin de nieuwe methodes werden gezocht sterk bepaald door de politieke verschuivingen van dat moment, en het feit dat de economische faculteiten stukje bij beetje ten prooi vielen aan de agressieve neoliberalen van de Chicago School.

Vanuit die achtergrond is het niet vreemd dat het CPB de afgelopen decennia structureel cijfers leverde ter onderbouwing van de noodzaak om te snijden in sociale uitgaven en de rechten van werknemers. Een neoliberale dokter schrijft neoliberale recepten voor. Maar politici en journalisten controleren maar zelden hoe betrouwbaar de voorspellingen waarop het CPB zijn aanbevelingen baseerde achteraf bleken te zijn.

Drie onderzoekers van het CPB zelf deden dit onlangs wel in een rapport over ‘voorspellen in crisistijd’. Het rapport haalt de cijfers terug op basis waarvan Bos en Balkenende op Prinsjesdag 2008 hoog opgaven van de weerbaarheid van de Nederlandse economie, terwijl aan de overkant van de oceaan Lehman Brothers instortte. Nog in september 2008 voorspelde het CPB 1,25 procent economische groei in het komende jaar. Uiteindelijk moest dit worden omgezet in een krimp van 4 procent – een enorme inschattingsfout met verregaande politieke consequenties".

Dit is het CPB dat nu ons werkers voorhoudt dat de VVD het beste voor de banen zorgt. En dat over 32 jaar, terwijl ze nog niet kunnen voorspellen welke kleur haar Wilders volgende week heeft. Het zou lachwekkend zijn als het niet zo ernstig was. Maar in ieder geval weten we wel eindelijk waar de afkorting CPB werkelijk voor staat.

Het jaarlijkse klimaatcarnaval

demonstratie in Rio: klimaatbeleid is een farce

Klimaatverandering zal de planeet bijzonder onleefbaar maken. Dit is inmiddels duidelijk als wat. Ondertussen gaan het ‘groenwassen’ door. De volksverlakkerij van het groene liberalisme houdt de goedbedoelende milieuactivist sinds jaar en dag aan een lijntje. De grootste farce zijn de ‘klimaatonderhandelingen’. Terwijl de Titanic zinkt speelt het orkest door, om het volk afleiding te bieden van de onvermijdelijke ramp. Als werkelijk tot je doordringt wat de wereld te wachten staat, ook het laaggelegen Nederland, kan je niet anders dan intens verdrietig worden. En kwaad.

Al heel lang was bekend dat 2012 een belangrijk jaar moest worden. Niet vanwege een of andere Maya kalander of andere schimmige samenzweringsonzin, maar omdat de knapste koppen met de beste supercomputers hadden berekend dat in 2012 de jaarlijkse uitstoot van broeikasgassen moest gaan afnemen. Om vervolgens in een paar jaar tijd eigenlijk tot een fractie van de uitstoot van 1990 teruggebracht te worden. Waarom? Omdat dit jaar het klimaat een draaipunt bereikt. Tot nu toe kon de opwarming, bij beperking van de uitstoot, nog betrekkelijk in toom gehouden worden. Maar de uitstoot is niet beperkt. Dus dit jaar gaat het klimaat over wat in het Engels een ‘tipping point’ wordt genoemd. Er treedt een domino-effect op, waarbij het aantal vallende dominostenen telkens verder toeneemt. Dit is wat de klimaatwetenschappers al jaren zeggen, en nu is het gebeurd. We’re fucked.

Terug naar Rio de Janeiro. De jaarlijkse klimaat carnavalsoptocht is onverstoord. Prins carnaval is dit jaar de president van Brazilië. Het land waar ieder jaar weer grote delen van de Amazone platgebrand worden. Brazilië behoort tot de grote vervuilers. Vooraan lopen de bedrijven met hun praalwagens. De grootste vervuilers blijken in ene de groenste te zijn. British Petroleum heeft nu een bloemetje als logo. Tank bij ons en red het milieu! Het is een indrukwekkende stoet. Zouden er ook ergens bedrijven lopen met ‘onderbeenvriendelijke landmijnen’ en ‘kankerbestrijdende sigaretten’? Tromgeroffel. Hier komen de grote ‘non-gouvernementele organisaties’ (zo heet dat echt). Het Wereld Natuur Fonds en dergelijke clubs. ‘De politici en bedrijven durven niet ver genoeg te gaan! Jullie kunnen het klimaat nog redden, doe het, alsjeblieft, ook voor de schattige lieve knuffelbare ijsbeer!’

Los van deze grote clubs zijn er altijd ook echte activisten in de stoet. Mensen met het hart volledig op de goede plek, met de beste bedoelingen. Soms zelfs bijzonder kritisch over de liberale en kapitalistische ‘oplossingen’, zoals de boerenorganisatie La Via Campesina. ‘Nee tegen de valse oplossingen van het groene kapitalisme!’ Maar ook deze zelfopofferende activisten lopen mee in de stoet. Het hoort er bij. Ieder jaar is het bijna exact hetzelfde. De politieke leugens, de reclame en het gelobby van bedrijven, en de kritiek van de activisten. Dit is het orkest. Dit is wat door blijft spelen terwijl de Titanic zinkt. Binnenkort liggen we met ons goede gedrag in het water, en zijn de bedrijfsleiders en politici er in de reddingsboten vandoor.

Letterlijk liggen we in het water. Zeker de Nederlanders. Klimaatverandering verpest nu al oogsten, veroorzaakt natuurrampen, in andere delen van de wereld. Hier is het beperkt gebleven tot een kleinere verschuiving. Lente’s (als we werken) zijn mooier geworden; zomers (als we vrij hebben) zijn een natte boel geworden. Winters over het algemeen òfwel zeer zacht, òfwel zeer hard. Maar daar is mee te leven. Over tweehonderd jaar is de boel hier volledig ondergelopen. Dan kunnen de toeristen van hun cruiseschip een duik nemen en een zeiknatte Nachtwacht bekijken op een paar meter diepte. Hebben we dan geen metershoge dijken gebouwd? Waarvoor dan, voor dat stel verpauperde Hollanders, Groningers, Zeeuwen, en Friezen die achter die dijken moeten wonen?

De bedrijven hebben al lang hun boeltje gepakt. Limburgse politici als Leers deden al begin 21^e eeuw een oproep. Verkas naar Limburg met de industrie! Dat bleek toch wel makkelijker dan dat eeuwige gevecht tegen het water. En de Hollanders, Zeeuwen, Groningers, Friezen? Die proberen zich aan te passen in hun vluchtelingenkampen rondom Heerlen, Maastricht en Sittard. Zelfs na vele decennia lukt het ze niet een zachte G te ontwikkelen. De ouderen kennen de verhalen nog wel, van hun grootouders, over de steden Amsterdam, Rotterdam en Groningen. De jongeren geloven inmiddels niet meer dat de steden ooit echt hebben bestaan. Inmiddels is het weer jaarlijks carnaval in Limburg en lopen de vluchtelingen achter de stoet aan, die ze voor geen meter begrijpen.

Is dit slechts een zure onheilsvoorspelling? Roept de Rode Lynx nu ‘Het einde der tijden is nakende’? Ik hoop dat ik ongelijk heb. Maar dat is helemaal niet waarschijnlijk. Helaas is dit de gruwelijke waarheid: kapitalisten en politici hebben bewust onze wereld kapot gemaakt. Ze wisten wat ze deden. Maar het geld en de macht op de korte termijn ging hun toch meer aan het hart. Eerst hebben ze het ontkend. De Amerikaanse President Ronald Reagan, held van de neoliberalen, beweerde zelfs dat bomen CO₂ uitstoten. Toen ze het niet meer konden ontkennen hebben de politici en kapitalisten een groen gewaad omgedaan en hun troep en beleid verkocht met termen als eco, bio, groenbewust en weet ik veel wat. Wat over blijft van de wereld na deze ramp zullen ze alsnog verdelen. Zij gaan er vandoor in de reddingsboten. Wij liggen in het ijskoude water.

De Rode Lynx is daarom verdrietig. En kwaad.

De verpauperde staat van de Nederlandse journalistiek

Anno 2012 worden we van alle kanten bestookt met nieuws: thuis, in de bus, wachtend op de metro…waar eigenlijk niet? Maar we worden er niet wijzer op. De drang van de media telkens sneller en goedkoper te produceren heeft voor een flinke achteruitgang gezorgd in kwaliteit. Het is geen informatiestroom maar een feitjesdiaree. En dan nog maar hopen dat het klopt wat ze zeggen.

De Spits illustreerde het probleem vandaag op een bijzonder fraaie manier. ‘Bier is het nieuwe wijn’ kopte de op drie na meest verspreide krant van Nederland. Het nieuwe wijn? Verward belt de Rode Lynx, die zelf vaak genoeg taalfouten maakt, een broer, die Nederlands studeert. Na enige navraag weten we het zeker. Het is ‘de nieuwe wijn’. Ondertussen heeft Spits het al wel op ‘t internet aangepast. Een de/het fout op de voorpagina. Tsjongejonge. Of ze hebben liggen slapen op de redactie van de Spits, of, en da’s waarschijnlijker, ze waren zo overwerkt en uitgeput dat hun reeds matige redacteurs deze enorm domme fout gewoon niet zagen. Ik zeg m’n broer een artikel over de matige staat van de journalistiek te gaan schrijven. ‘Vertel dan gelijk ook over die Frans Bauer ‘hack’ die we hadden gedaan, da’s ook veelzeggend!’

Het zat zo. Ooit was er een organisatie genaamd United Smile, die dacht dat het grootste gebrek in Nederland de glimlach was. Positief denken, weet je wel! Volgens United Smile mochten we een voorbeeld nemen aan de Bekende Nederlanders, grote geesten zoals Frans Bauer, met hun mooie glimlach. Dus mochten we begin 2006 op de mooiste glimlach stemmen van Nederland. Wat een belachelijke onzin dachten m’n broer en ik. Niet alleen dat tweederangs soapsterretjes zogenaamd het mooiste koppie van Nederland moesten hebben, maar het hele gebeuren. Dat vraagt om sabotage! Met een simpel programmaatje gingen we op de laatste dag massaal stemmen op die kneus van een Frans Bauer. Het internet was toen nog simpel. Maar…wat is dit? Chantal Jansen stijgt ook met honderden per minuut?! Iemand anders was tegelijkertijd aan het ‘hacken’. Dus gingen wij sneller. En toen onze medehacker weer.

Uiteindelijk mailde de administrator van de site. Wat waren de originele aantallen? We deelden de fictieve aantallen door tien. En dat is wat de uiteindelijke score werd. Volgende dag staat het op de voorpagina van de Spits, als een feit: ‘Frans Bauer heeft mooiste glimlach van Nederland’. De totale debiliteit van deze berichtgeving was schokkend. Spits had bepaald niet de moeite genomen om ook maar enigszins de feiten na te lopen of kritische  vragen te stellen. En United Smile had al helemaal de boel bedonderd. Dus wij schreven een brief. De kritiek op de Spits is niet meegenomen, en in het redigeren van de brief heeft de krant wel twee fouten er zelf ingezet of laten staan. Al met al een toch een mooi wapenfeit voor ons twee broekies. En United Smile, dat later nog ‘actie’ stond te voeren op meerdere plekken, bleek uiteindelijk slechts een marketingbureau dat naamsbekendheid wilde.

Wat deze (wat lange) anekdote illustreert, is dat het de Spits niet verrotte of hun feiten kloppen. Rechtse onzin zoals die iedere dag te lezen is in de Telegraaf is simpel. Het is de bourgeoisie die tegen de arbeider liegt.  Tegenwoordig komt een andere categorie ook erg vaak voor: domme neoliberale onzin. Dat wil zeggen, dat in ons onvolprezen gesjeeste neoliberale wereldje kranten stomweg geen typfouten meer nalopen. Geen verhalen meer nalopen. Geen tijd hebben of nemen om vragen te stellen. Feiten niet meer met elkaar verbinden. Of zoals Spits en Metro, en veel, veel, kranten doen tegenwoordig: voor het grootste deel van de inhoud volledig afhankelijk zijn van de ANP en Reuters nieuwsservice. Dit is feitjesdiarree.

Eigenlijk is het erger dan diaree. Want dat vormt tenminste nog een geheel. Maar zoals ook de bedoeling is van de laatste wijziging bij de NOS: de media wilt veel, korte, onsamenhangende verhaaltjes en feiten. Wat moeten we daar mee? Overstroming hier. Ontslagen daar. Zoveel miljard daar vanaf, hier opgeteld, o en: slachting in zus en me zo. Het is niet te volgen op die manier. Maar waarom doen ze dit dan? Media als Spits, Metro, nu.nl etc. zijn niet bezig de wereld aan ons te openbaren of begrijpelijk te maken. Ze willen poen. En op het moment denken ze dat dat het best gaat door in hapklare brokken het nieuws te serveren. En dat komt omdat alles maar telkens sneller en winstgevender moet. Niet dat daarvoor de kranten geen onzin verkochten, integendeel. Maar het niveau lag toch wel een stuk hoger.

Dwangarbeid is fairtrade

Fairtrade is echt de grootste onzin. Nu blijkt dat Max Havelaar Fairtrade producten worden gemaakt door dwangarbeiders! Janneke van Beek schrijft op haar blog hoe het haar verging in de gevangenis.

'Laatst moest ik twaalf dagen de gevangenis van Breda in vanwege onbetaalde boetes. In de gevangenis is ‘arbeid’ verplicht. Doe je het niet, zit je 23 uur per dag in je cel en lucht je 1 uur in je eentje.  Tijdens de intake word je niets verteld over die ‘arbeid’, maar ineens hangt er een blauw geplastificeerd kaartje met het woord ‘arbeid’ aan het spijkertje naast je celdeur…. Ik besloot te gaan werken, aangezien ik graag wilde zien hoe het daar aan toe gaat'.

'Ik moet reeds genaaide slopen controleren en loshangende draadjes wegknippen. Verbijsterd zie ik het label:

Max Havelaar Fair Trade'.

Lees verder !

Toch een beetje sneu voor de grachtengordel salonsocialisten. Die graag hun Fairtrade koffie drinken, hun glas in de kringloop doen en strikt vegetarisch eten, in de illusie dat zo een betere wereld toch weer een kleeeiiin stapje dichterbij is. De meesten zullen toegeven dat 'het niet de uiteindelijke oplossing is', maar baat het niet dan schaadt het niet, alle beetje helpen, enzoverder. Nou mooi niet dus! Eerlijke handel bestaat niet, en al helemaal niet in het kapitalisme. Fairtrade is niets anders dan slimme propaganda voor het systeem. Het hele uitgangspunt is dat het systeem zelf goed is, maar dat er 'verstoringen' zijn. Met behulp van het kapitalistische systeem zelf (handel, consumptie, liberalisme) valt dit recht te zetten. 'There is no other pill to take. So swallow the one, that made you ill' schreef Rage Against The Machine toepasselijk enige tijd geleden. 

Alle beetjes helpen, maar Fairtrade is helemaal geen 'beetje'. En dat kennelijk Fairtrade spullen worden gemaakt door dwangarbeiders onderstreept dat. En zijn het allemaal geharde maffioso in de gevangenis? Het zijn veelal mensen zoals jij en ik. Janneke had een aantal boetes niet betaald. In de ogen van de staat zijn velen van ons crimineel. Ga maar eens bij jezelf te rade.Weg met Fairtrade.

Lees verder !